Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki.

Szukaj w:
[x]
Prawo
[x]
Ekonomia i biznes
[x]
Informacje i opinie
ZAAWANSOWANE

Piłsudski i drukarnia „Robotnika” w rękach żandarmów

19 marca 2009 | Polska Piłsudskiego | Janusz Cisek
Pomieszczenie, w którym drukowano w Łodzi „Robotnika”– biurko, kosz, otomana, na ścianie portret Romualda Traugutta
źródło: Muzeum Wojska Polskiego
Pomieszczenie, w którym drukowano w Łodzi „Robotnika”– biurko, kosz, otomana, na ścianie portret Romualda Traugutta
Budynek więzienia w Łodzi przy ulicy Długiej 13, dokąd przewieziono Piłsudskiego po aresztowaniu
źródło: Muzeum Wojska Polskiego
Budynek więzienia w Łodzi przy ulicy Długiej 13, dokąd przewieziono Piłsudskiego po aresztowaniu
Wnętrze celi więzienia na ul. Długiej w Łodzi
źródło: Muzeum Wojska Polskiego
Wnętrze celi więzienia na ul. Długiej w Łodzi
X Pawilon Cytadeli Warszawskiej, symbol opresji carskiej
źródło: Muzeum Wojska Polskiego
X Pawilon Cytadeli Warszawskiej, symbol opresji carskiej
Meldunek komendanta X Pawilonu Cytadeli Warszawskiej o przybyciu z Łodzi aresztowanego Józefa Józefowicza Piłsudskiego, lat 33
źródło: Muzeum Wojska Polskiego
Meldunek komendanta X Pawilonu Cytadeli Warszawskiej o przybyciu z Łodzi aresztowanego Józefa Józefowicza Piłsudskiego, lat 33
Karetka więzienia, tak zwany „czornyj woron”, którą transportowano więźniów
źródło: Muzeum Wojska Polskiego
Karetka więzienia, tak zwany „czornyj woron”, którą transportowano więźniów
Miejsce straceń na Cytadeli. Tu między innymi powieszono członków Rządu Narodowego z okresu powstania styczniowego z Romualdem Trauguttem na czele
źródło: Muzeum Wojska Polskiego
Miejsce straceń na Cytadeli. Tu między innymi powieszono członków Rządu Narodowego z okresu powstania styczniowego z Romualdem Trauguttem na czele
X Pawilon Cytadeli Warszawskiej – widok obecny
autor zdjęcia: Robert Gardziński
źródło: Fotorzepa
X Pawilon Cytadeli Warszawskiej – widok obecny
Aleksiej Sidielnikow, naczelnik więzienia, od którego decyzji zależało wykonanie badań lekarskich na aresztowanym Józefie Piłsudskim
źródło: Muzeum Wojska Polskiego
Aleksiej Sidielnikow, naczelnik więzienia, od którego decyzji zależało wykonanie badań lekarskich na aresztowanym Józefie Piłsudskim
Felicjan Kowarski, „Wnętrze celi Piłsudskiego w Cytadeli”, rysunek tuszem
źródło: Muzeum Wojska Polskiego
Felicjan Kowarski, „Wnętrze celi Piłsudskiego w Cytadeli”, rysunek tuszem
Felicjan Kowarski, „Korytarz więzienny w Cytadeli”, rysunek tuszem
źródło: Muzeum Wojska Polskiego
Felicjan Kowarski, „Korytarz więzienny w Cytadeli”, rysunek tuszem
Grób Aleksandra Sulkiewicza, „Tatara”, najbliższego współpracownika Piłsudskiego w pierwszym okresie działalności w PPS i organizatora ucieczki ze szpitala św. Mikołaja Cudotwórcy w Petersburgu. Sulkiewicz zginął jako sierżant w Legionach Polskich
źródło: Muzeum Wojska Polskiego
Grób Aleksandra Sulkiewicza, „Tatara”, najbliższego współpracownika Piłsudskiego w pierwszym okresie działalności w PPS i organizatora ucieczki ze szpitala św. Mikołaja Cudotwórcy w Petersburgu. Sulkiewicz zginął jako sierżant w Legionach Polskich
Dymitr Sergiejewicz Sipiagin, minister spraw wewnętrznych Rosji w latach 1899 – 1902
źródło: Muzeum Wojska Polskiego
Dymitr Sergiejewicz Sipiagin, minister spraw wewnętrznych Rosji w latach 1899 – 1902
Doktor Władysław Mazurkiewicz  przy łożu chorego, akwarela z 1906 roku. Mazurkiewicz, syn ustosunkowanego w Petersburgu ojca, uzyskał skierowanie do pracy w szpitalu św. Mikołaja Cudotwórcy. Podczas dyżuru lekarskiego wyprowadził Piłsudskiego ze szpitala i uciekł wraz z nim
źródło: Muzeum Wojska Polskiego
Doktor Władysław Mazurkiewicz przy łożu chorego, akwarela z 1906 roku. Mazurkiewicz, syn ustosunkowanego w Petersburgu ojca, uzyskał skierowanie do pracy w szpitalu św. Mikołaja Cudotwórcy. Podczas dyżuru lekarskiego wyprowadził Piłsudskiego ze szpitala i uciekł wraz z nim
Siedziba Gradonaczalstwa w Sankt Petersburgu przy ulicy Grochowej
źródło: Muzeum Wojska Polskiego
Siedziba Gradonaczalstwa w Sankt Petersburgu przy ulicy Grochowej
Meldunek generała Fułłona, pełnomocnika warszawskiego generała-Gubernatora, z pierwszą informacją o ucieczce Piłsudskiego ze szpitala św. Mikołaja Cudotwórcy
źródło: Muzeum Wojska Polskiego
Meldunek generała Fułłona, pełnomocnika warszawskiego generała-Gubernatora, z pierwszą informacją o ucieczce Piłsudskiego ze szpitala św. Mikołaja Cudotwórcy
Czystołuża na Polesiu, gdzie po ucieczce ze szpitala w Petersburgu schronił się Józef Piłsudski
źródło: Muzeum Wojska Polskiego
Czystołuża na Polesiu, gdzie po ucieczce ze szpitala w Petersburgu schronił się Józef Piłsudski
an Miklaszewski, zarządca lasów ordynacji Zamoyskich, który organizował przejście Piłsudskiego z Królestwa do Galicji
źródło: Muzeum Wojska Polskiego
an Miklaszewski, zarządca lasów ordynacji Zamoyskich, który organizował przejście Piłsudskiego z Królestwa do Galicji
Policjant Straży Miejskiej Konnej w Sankt Petersburgu, fotografia z 1898 roku
źródło: Muzeum Wojska Polskiego
Policjant Straży Miejskiej Konnej w Sankt Petersburgu, fotografia z 1898 roku
List Piłsudskiego z 27 września 1901 r. pisany podczas rekonwalescencji w Zakopanem
źródło: Muzeum Wojska Polskiego
List Piłsudskiego z 27 września 1901 r. pisany podczas rekonwalescencji w Zakopanem
Pensjonat dr. Kazimierza Dłuskiego w Zakopanem, sympatyka PPS i irredenty, w którym po ucieczce z Petersburga wypoczywał Piłsudski
źródło: Muzeum Wojska Polskiego
Pensjonat dr. Kazimierza Dłuskiego w Zakopanem, sympatyka PPS i irredenty, w którym po ucieczce z Petersburga wypoczywał Piłsudski

W Łodzi, Józef Piłsudski zamieszkał wraz z żoną przy ulicy Wschodniej 19. Układ pokoi w nowym mieszkaniu Piłsudskich sprzyjał robocie drukarskiej. Pokój, który na ten cel przeznaczono, nie posiadał okna i był ulokowany najdalej od drzwi wejściowych. Właśnie składano 36. numer „Robotnika”, gdy niespodziewanie doszło do aresztowania i wsypy.

19 lutego 1900 r. przyjechał do Łodzi członek CKR Aleksander Malinowski, aby omówić sprawy organizacyjne i redakcyjne. Musiał on być obserwowany przez szpicli, którzy zauważyli, że zakupił dużą ilość papieru i zaniósł go do mieszkania przy ul. Wschodniej. Było to w środę, 21 lutego. W nocy Malinowski został aresztowany, a o godzinie 3 do mieszkania Piłsudskich weszli żandarmi i policja. Nie spodziewali się, że znajdą w nim od lat poszukiwaną drukarnię „Robotnika”.

Rewizja, którą przeprowadzał podpułkownik Gnoiński, trwała całą noc do południa 22 lutego, po czym Piłsudscy zostali odwiezieni pod eskortą żandarmerii do więzienia przy ulicy Długiej 13. Piłsudski zdążył szepnąć żonie, by nie przyznawała się na razie do prawdziwego nazwiska. Żandarmi zabrali drukarnię, czcionki i złożone 9 stron 36. numeru „Robotnika” z datą 25 lutego.

[Józef Piłsudski, Bibuła, Pisma, t. II, s. 128, 134 – 135; P. Samuś, Józefa Piłsudskiego łódzkie przypadki, „Kronika miasta Łodzi”, nr 1/98, Łódź 1998, s. 155 – 170; Tadeusz Wołk-Żołnierski, Działalność Józefa Piłsudskiego w Łodzi w latach 1899 – 1900, „Kronika miasta Łodzi”, nr 1/2000, s. 137 – 144;]

Towarzysze w Londynie zostali zaalarmowani wsypą Piłsudskiego i „Robotnika” przez Sulkiewicza listem z 26 lutego. Oceniano, że był to największy cios, jaki spotkał organizację. Lapidarnie określił to Leon Wasilewski:...

Dostęp do treści Archiwum.rp.pl jest płatny.

Wykup dostęp do pełnego Archiwum na 120 minut.

wyślij SMS o treści RP.ARCHIWUM na 79464
(koszt: 9 zł + VAT)

Informacje i opinie: to archiwalne oraz najnowsze wiadomości polityczne, gospodarcze, kulturalne i sportowe.

Zamów Archiwum Informacje i opinie

Archiwum to wszystkie treści publikowane w "Rzeczpospolitej" od 1993 roku.

Ponad milion tekstów w jednym miejscu.

Zamów dostęp do pełnego Archiwum
Brak okładki

Wydanie: 8271

Spis treści

Ekonomia

Ambitny Afrykaner
Arla i Nestle zainwestują u nas
Axel Springer nie kupi PW Rz
Barometr koniunktury „Rz”
Bezpośrednie inwestycje zagraniczne na razie są jeszcze wysokie
Biznesowa porażka TVP
Budowa gazoportu będzie łatwiejsza
Budowa i remonty polskich torów to coraz bardziej opłacalna działalność
Cytat dnia
Dane lepsze od prognoz
Europa walczy z piratami
Fed skupi obligacje
Fed w centrum uwagi
Giełda nie wydłuży sesji, maklerzy się nie zgodzili
Historyczny rekord obrotów
Huśtawka nastrojów wokół złotego
Internet dla ubogich także w miejscach publicznych
Jak będzie trzeba KBC uratuje Kredyt Bank
Kalendarium gospodarcze
Liczba dnia - 97 komórek na 100 Polaków
Lokaty strukturyzowane jak opcje
Mądre wydatki publiczne mogą chronić przed kryzysem
MFW straszy globalną recesją w 2009 roku
Mlekpol planuje mocne wejście na rynek rosyjski
Na giełdowe zyski trzeba poczekać
Optymizm bankowców znów się osłabił
Pierwsza wirtualna sieć wypada z gry
PIT będzie dla rolników lepszy
Polski kapitał wraca do kraju
Przegrani i wygrani kryzysu
Ratunkowa emisja dla Sfinksa w rękach zarządu spółki
Ropa zdrożała, złoto w dół
Rosną długi giełdowych firm
Rozmowy o fuzji z IBM
Samorządy z deficytem
Sieci kablowe w Warszawie czeka konsolidacja
Skarb Państwa musi pomóc PKP
Specustawie od stoczni grozi poślizg
Telewizyjne duchy na Woronicza
Uniezależnić się od Cargo
W skrócie
Więcej wypadków
Właściciel Pekao wyciąga rękę po rządową pomoc
Wyjaśnienie
Zyski PTE w dół

Wyślij SMS o treści

RP.ARCHIWUM na 79464

i wykup dostęp do pełnego Archiwum
na 120 minut (koszt: 9zł + VAT)

lub

Zamów abonament