Czy nie potrzebujemy już prawa międzynarodowego

źródło: Rzeczpospolita

Rys. Mirosław Owczarek

Ważnym aspektem istnienia prawa jest powszechna świadomość, że chroni słabszych przed przemocą i naciskiem ze strony silnych, wpływowych i charyzmatycznych. Czy to, że bywa ono łamane oraz instrumentalizowane, oznacza, iż możemy odesłać do lamusa tak istotny fundament naszej cywilizacji?

Karol Libelt, XIX-wieczny myśliciel z Wielkopolski łączący cechy romantycznego mesjanisty i filozofa oraz społecznika propagującego pracę u podstaw, uznawany jest za głównego autora polskiego wkładu do „Manifestu Zjazdu Słowiańskiego do Ludów Europy”. Sformułowany on został podczas Wiosny Ludów w 1848 r. i przeznaczony do odczytania na Zjeździe Słowiańskim w Pradze jako wspólne orędzie przedstawicieli narodów żyjących pod panowaniem Habsburgów i Hohenzollernów.

W orędziu napisał m.in.: „Lubo Historya jednym narodom przyznaje wyższe niż drugim w rozwoju ducha ukształcenie, taż sama Historya uczy nas, że zdolność rozwijania się tych drugich żadnemi nie jest określoną granicami. Natura nie zna ani li szlachetnych, ani li nieszlachetnych przez się narodów; nie powołała żadnego za narzędzie dla drugiego ku tegoż wyłącznym pojedynczym celom: równe uprawnienie wszystkich do najwyższego ludzkiego oświecenia jest prawem Boskiem którego żaden naród gwałcić bezkarnie poważyćby się nie powinien”.

Dalej, komentując sytuację w ówczesnym świecie, Libelt wskazywał: „Tak wolny Anglik odmawia Irlandczykowi zupełnej narodowej równości; tak Niemiec przemocą grozi niejednemu Słowiańskiemu plemieniowi, które wzbrania się pomagać mu do odbudowania politycznej państwa jego wielkości; tak Madiar nie waha się prawa narodowości w Węgrzech uważać za...