Jak polscy kryptolodzy złamali Enigmę

autor zdjęcia: Łukasz Gdak / Wikimedia Commons

źródło: Rzeczpospolita

Enigma – model K 470 – wyeksponowana w Centrum Szyfrów Enigma w Poznaniu

autor zdjęcia: Wikimedia Commons

źródło: Rzeczpospolita

Od lewej: Henryk Zygalski, Jerzy Różycki i Marian Rejewski. Poznań, lata 30. XX w.

autor zdjęcia: NAC

źródło: Rzeczpospolita

Do 1937 r. Biuro Szyfrów Referat Niemiecki, BS-4, mieściło się w Pałacu Saskim – siedzibie Polskiego Sztabu Generalnego w Warszawie

W murach warszawskiego Pałacu Saskiego rozegrała się batalia, która zaważyła na losach świata. Trzech młodych matematyków rozpoczęło trudną walkę z Enigmą, niemiecką maszyną szyfrującą. To, co odkryli, skróciło wojnę o lata i uratowało miliony istnień.Już za dwa tygodnie...

Warszawa, rok 1932. Pałac Saski – monumentalna siedziba Sztabu Generalnego – nocą zdaje się jeszcze bardziej tajemniczy. W ciemnych korytarzach odbijają się echem kroki strażników, a w jednym z pokoi na pierwszym piętrze pali się światło. Cisza była przerywana jedynie odgłosem maszyn do pisania i szelestem kartek. Młodzi matematycy pochylali się nad stosami zapisków, diagramów i schematów. Marian Rejewski, Jerzy Różycki i Henryk Zygalski – trzech ludzi wkraczających na ścieżkę, która odmieni losy świata. Wiedzieli, że to, nad czym pracują, nie jest zwykłą łamigłówką – to zadanie, które przerosło zarówno Francuzów, jak i Brytyjczyków.

Na biurku stoi dziwna maszyna z wirującymi rotorami i klawiaturą przypominającą maszynę do pisania. To Enigma – niemiecka „zagadka”, tworząca szyfry uważane za niemożliwe do złamania. Jej wirniki szyfrujące wyglądały niepozornie, ale każdy ich ruch krył w sobie miliony kombinacji.

Napięcie w pomieszczeniu było niemal namacalne. Każdy przestawiony rotor, każda perforacja kartki, każdy zapisany wzór permutacji mogły stać się kluczem do sukcesu lub błędem, który kosztowałby w przyszłości życie żołnierzy na froncie. Obecny w biurze kierownik Biura Szyfrów ppłk Gwido Langer, obserwował pracę młodych matematyków. Jego...