Powrót Cioci Mariańskiej

autor zdjęcia: wikipedia commos

źródło: Rzeczpospolita

Karol Estreicher pozuje z wyjętym ze specjalnej skrzyni transportowej obrazem „Dama z gronostajem” Leonarda da Vinci. Wbrew rozpowszechnionej opinii, to zdjęcie nie zostało wykonane na Dworcu Głównym w Krakowie, lecz na dworcu Kohlenhof w Norymberdze – 26 kwietnia 1946 r.

80 lat temu z Norymbergi do Krakowa dotarł słynny transport pełen odzyskanych dzieł sztuki. Poprzedzająca go historia jest gotowym materiałem na scenariusz filmowy.

null

Przed Międzynarodowym Trybunałem Wojskowym w Norymberdze stanęli 20 listopada 1945 r. przywódcy III Rzeszy, aby odpowiedzieć za zbrodnie wojenne. Kilka dni wcześniej, Karol Estreicher młodszy, historyk sztuki i delegat rządu warszawskiego do spraw rewindykacji, schodził do zaciemnionego bunkra pod Norymbergą. To właśnie tam Niemcy ukryli zrabowane dzieła sztuki z całej Europy.

W trakcie wojny Estreicher poszukiwał jednego, szczególnie cennego zabytku: gotyckiego Ołtarza Wita Stwosza z Kościoła Mariackiego w Krakowie. Po licznych trudnościach i przeciwnościach losu jego starania zakończyły się sukcesem. 30 kwietnia 1946 r. specjalny pociąg z Norymbergi dotarł do Krakowa, przywożąc nie tylko Ołtarz Mariacki, ale także inne odzyskane dzieła sztuki, m.in. słynną „Damę z gronostajem” Leonarda da Vinci.

Zdjęcie z Damą

Wyglądało to trochę tak, jak przyjazd nieboszczyka Franciszka Józefa I, którego rolę odegrał dr Estreicher” – pisał w liście do krewnych Adam Bochnak, przyjaciel Estreichera, obecny tamtego pamiętnego dnia na Dworcu Głównym w Krakowie. Historyk sztuki, wywodzący się ze słynnej rodziny profesorskiej, należał do nielicznych, którzy z tamtej wojny powrócili nie na tarczy, lecz z tarczą.

Jego działalność rewindykacyjna w czasie II wojny światowej i bezpośrednio po niej to gotowy materiał na scenariusz filmowy. Kilka lat temu powstała...