Teraz pocieszam się, że to jest autyzm

źródło: Rzeczpospolita

Prof. dr hab. Joanna Jurewicz – indolożka, lingwistka kognitywna, poetka i pisarka. Interesują ją sposoby, w jakie ludzie myślą, zwłaszcza powstawanie pojęć abstrakcyjnych, a także sposoby, w jakie myślenie wyrażane jest w znakach. Jej źródłem badań są najstarsze teksty filozoficzne indyjskie wyrażone w sanskrycie (ok. XIII w. p.n.e. – IV w. n.e.), ale także współczesne teksty kultury. Jest autorką czterech monografii na temat historii idei w najstarszej myśli indyjskiej filozoficznej i wielu artykułów naukowych. Obecnie pracuje nad kolejną. Zdobyła siedem grantów badawczych, efektem ostatniego grantu zespołowego jest pierwszy polski przekład Ksiąg Bitewnych Mahabharaty (ok. 30 tys. strof); to trzeci tak duży przekład tego eposu na język europejski. Za swoje osiągnięcia była uhonorowana Nagrodą Prezesa Rady Ministrów (2011) i Distinguished Scholar Award ufundowaną przez Indian Council For Cultural Relations (2023) oraz członkostwem w prestiżowym międzynarodowym towarzystwie naukowym Academia Europaea. Wydała dwa tomiki wierszy („Róża” i „Kołowrót”) oraz dwie powieści („Ślady i kręgi”, „Dzieci Gangi”)

Neuroróżnorodność pozwala mi wypluwać z siebie dobre książki. To, że nie jestem doceniona tak, jak bym chciała, to już inna sprawa.Rozmowa z prof. dr hab. Joanną Jurewicz, indolożką i pisarką

Co pani wiedziała o autyzmie, zanim w ogóle ten temat zaczął pani dotyczyć?

Nic. To znaczy wiedziałam tyle, ile się wiedziało z filmu „Rain Man” z Dustinem Hoffmanem. On grał tam jednak człowieka głęboko autystycznego... Geniusza, ale w pewnym sensie też upośledzonego..

I może dlatego w naszej świadomości autyzm prawie zawsze kojarzy się z chorobą.

Tak. I właśnie z takimi widocznymi zaburzeniami. Jeżeli ktoś funkcjonuje w miarę normalnie, ludzie nie wnikają, jakim kosztem to w miarę normalne funkcjonowanie się odbywa i trudno im uwierzyć, że ktoś obok nich jest osobą z autyzmem. Słyszę: nie, niemożliwe, ty nie masz żadnego autyzmu. I przytaczają mi przykłady znanych sobie osób: „moja siostrzenica straszliwie zaburzona, no, ona to ma autyzm. Ale nie ty. Co wymyślasz? Tak, wymyślasz”. Czasami wręcz się boję, że w którymś momencie sama zwątpię w tę diagnozę. Nie wiem, jakie oni znajdują powody, dla których ja miałabym mówić o tym autyzmie, nie mając go.

Zapytała ich pani o to kiedykolwiek?

Nie. A właśnie może warto byłoby zapytać. Oni często są przekonani, że wiedzą lepiej niż psychiatrzy. Każdy się zna w Polsce na autyzmie jak na piłce nożnej. Moja przyjaciółka z dzieciństwa, bardzo serdeczna, mówi mi: „Nie mogłabym się...