Zapomniana wojna polsko-czechosłowacka

Krwawy konflikt o bogaty w węgiel i przemysł Śląsk Cieszyński podzielił na długo bliskie sobie narody, tworząc przepaść, której nie udało się zasypać do haniebnej Konferencji Monachijskiej w 1938 r. i tragicznego września 1939 r.

Kiedy jesienią 1918 r. państwa centralne chyliły się ku upadkowi, na mapie Europy prawie jednocześnie pojawiły się (nieistniejące wcześniej) państwo czechosłowackie i odrodzona Polska. Już w czasie I wojny światowej polscy i czescy politycy wielokrotnie rozmawiali ze sobą o wspólnej przyszłości po jej zakończeniu. Wzajemnie zapewniano się o słowiańskiej, sąsiedzkiej przyjaźni i koniecznej współpracy, a kwestie przyszłych granic bagatelizowano stwierdzeniami, że „o kilka wsi nie będziemy się przecież kłócić”. I rzeczywiście na odcinku Orawy i Spisza konflikt przebiegł w miarę spokojnie, bez większego rozlewu krwi. Ale Śląsk Cieszyński to nie było kilka pięknych i biednych góralskich wsi.

Perła w koronie Habsburgów

Region ograniczony od zachodu rzeką Ostrawicą (płynie przez Ostrawę), a od wschodu przez rzekę Białą (oddziela Bielsko od Białej) należał do najbogatszych w całym cesarstwie austro-węgierskim. Znajdowało się tutaj kilkadziesiąt kopalń węgla kamiennego oraz olbrzymi przemysł związany z jego wydobyciem, m.in. jedne z największych hut w Europie (w Trzyńcu i Witkowicach), wiele fabryk, koksowni i zakładów przemysłu przetwórczego. Czarne złoto było przed stu laty tak ważnym bogactwem naturalnym, jak dziś ropa naftowa, dla której na naszych oczach toczone...