Czy Polska może być imperium?

źródło: Rzeczpospolita

rys. Mirosław Owczarek

Dominująca dzisiaj idea „zamknięcia się w swoim domu”, wraz z panującymi tendencjami demograficznymi oraz odwracającymi się od życia kulturowymi zmianami oddziałującymi szczególnie agresywnie na młodych Polaków, jest dla Polski śmiertelną pułapką

Polska nigdy nie była imperium. Co więcej, nie chciała nim być. W różnych momentach swej historii prowadziła mocarstwową politykę i czasami miała w tym zakresie nawet bardzo rozległe ambicje. Ale jej największym historycznym osiągnięciem, które nadal żyje w nas, było stworzenie atrakcyjnej cywilizacji, a więc zbudowanie swojego własnego świata w Europie, jakim była I Rzeczpospolita. Mocarstwowe ambicje, przeważnie dynastyczne, oraz cywilizacyjne osiągnięcia nie mogły jednak przetrwać w jednej, ciągłej politycznej formie właśnie dlatego, że Polacy nigdy nie zdecydowali się zbudować własnego imperium.

Leczenie polskich kompleksów

Dziwna rzecz, bo wydawałoby się, że są to wszystko kwestie raczej oczywiste i niewymagające otwierania nowych dyskusji. Przepracowane zostały w tę i we w tę przez cały XIX i XX wiek. A jednak okazuje się, że nadal mogą być źródłem autentycznych emocji i sporów dotyczących naszej tożsamości, a nawet praktycznej polityki.

Droga prowadząca od stwierdzenia, że Polacy należą do grona wielkich europejskich narodów historycznych, do przekonania, że Polska była kiedyś wielkim imperium w Europie i odbudowanie tej jej pozycji może być dzisiaj naszym głównym celem, nie musi być wcale ani długa, ani kręta. Wybitny współczesny historyk, Andrzej Nowak, który przed laty kulturze wspólnoty wstydu w Polsce przeciwstawił wspólnotę...