Fatalny incydent w Ōtsu

źródło: BEW

Incydent w Ōtsu – ilustracja przedstawiająca moment zamachu na carewicza Mikołaja, następcę rosyjskiego tronu

źródło: BEW

„Zapaśnicy” – satyryczna interpretacja wojny rosyjsko-japońskiej, 1905 r. Na pierwszym planie: cesarz Japonii Mutsuhito i car Rosji Mikołaj II, którym przyglądają się z boku przywódcy innych potęg światowych

źródło: BEW

Carewicz Mikołaj (przyszły car Mikołaj II) podczas wizyty w Nagasaki, 1891 r.

W 1891 r. doszło do incydentu, który odegrał znaczącą rolę w historii stosunków rosyjsko-japońskich. Podczas wizyty w Ōtsu następcę carskiego tronu zaatakował niezrównoważony posterunkowy. Istnieją poszlaki wskazujące, że uraz psychiczny do Japończyków wpłynął na kierunki polityki zagranicznej przyszłego cara Mikołaja II.

Pod nazwą „incydentu w Ōtsu" do historii przeszedł jeden z najbardziej tajemniczych, a zarazem szerzej nieznanych zamachów schyłku XIX w. Ofiarą niezwykłej napaści był carewicz Mikołaj Romanow. Sprawcą ataku okazał się japoński policjant, który miał strzec bezpieczeństwa ówczesnego VIP-a. Motywy zbrodni, stan psychiczny terrorysty i następcy tronu, podobnie jak polityczne skutki zamachu, do dziś pozostają przedmiotem zażartych sporów historycznych.

Wielka podróż wschodnia

Przede wszystkim trzeba wyjaśnić, jak przyszły car Mikołaj II znalazł się w Japonii. Cel wizyty państwowej tylko częściowo oddaje prawdę. Od początku XIX w. zwyczajem dynastii Romanowów stało się przysposabianie kolejnych następców tronu do pełnienia carskich obowiązków. W tym celu przodkowie naszego bohatera odbywali kilkumiesięczne peregrynacje po obszernym Imperium Rosyjskim. Na przykład w latach 40. XIX w. car Mikołaj I nakazał najstarszemu synowi, aby odwiedził europejskie i azjatyckie gubernie, zapoznając się ze stanem państwa.

Rekonesans poraził carewicza – nie zdawał sobie sprawy z poziomu zacofania gospodarczego i społecznego imperium. Po wstąpieniu na tron Aleksander II przeszedł więc do historii pod mianem „cara wyzwoliciela". Nie tylko zniósł feudalną pańszczyznę, ale też przeprowadził...