Transformacja dwóch prędkości zamiast transformacji sprawiedliwej

autor zdjęcia: mat. pras.

źródło: Rzeczpospolita

autor zdjęcia: mat. pras.

źródło: Rzeczpospolita

W Polsce trwa transformacja regionów węglowych, z konsekwencjami społecznymi, gospodarczymi i budżetowymi. Tymczasem Krajowy Plan na rzecz Energii i Klimatu opisuje ją językiem wstępnej diagnozy, jakby była dopiero planowana. W efekcie rozmywa odpowiedzialność i utrwala niepewność tam, gdzie potrzebne są decyzje i stabilne finansowanie.

PPolska jako ostatnie państwo członkowskie, i to ze sporym opóźnieniem, ma przedstawić Komisji Europejskiej ostateczną wersję Krajowego Planu na rzecz Energii i Klimatu (KPEiK). Choć dokument ten poprawnie diagnozuje nieuchronność redukcji zapotrzebowania na węgiel, to w swojej obecnej formie przypomina raczej rejestr pobożnych życzeń niż realną mapę drogową sprawiedliwej transformacji. Zamiast kompleksowego zarządzania zmianą, otrzymujemy strategię „dwóch prędkości”, która jedne regiony faworyzuje, a inne pozostawia w głębokiej niepewności.

Ponadto, w dokumencie niepokoi zbyt miękkie, uznaniowe podejście do kwestii środowiskowych i wydawanych nań pieniędzy. Brak poważnego traktowania szkód wyrządzonych środowisku przez przemysł wydobywczy, ich wpływu na dobrostan i bezpieczeństwo mieszkańców oraz niedocenienie potencjału terenów nadających się do rekultywacji nie pomoże we wzmacnianiu lokalnej gospodarki i jakości życia.

Ani słowa o konkretach

Autorzy wymieniają już nie „kilka”, jak wcześniej, ale „kilkanaście” regionów zależnych od węgla. Jest to słuszne podejście, bo poza pięcioma regionami objętymi unijnym wsparciem z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji (FST), ryzyka wynikające ze skutków transformacji energetycznej ogniskują się także m.in. w Lubelskim Zagłębiu Węglowym, regionie...