Socjaldemokracja zaczyna się od domu

Jako doświadczony polityk wiem, że polityka zbudowana jest w oparciu o dwie sprawy: o wartości i o sprawczość – pisze marszałek Sejmu i przewodniczący Nowej Lewicy.

Najpierw o wartościach. Współczesny paradygmat lewicy wyrasta nie tylko z XIX w., ale i z ideałów oświeceniowych – epoki, która w centrum myśli stawiała człowieka, jego rozum i niezbywalne prawa. Wybitny przedstawiciel polskiego Oświecenia, Stanisław Staszic, ogłoszony przez Sejm patronem 2026 r., pisał w „Przestrogach dla Polski”, że „równość, wolność i własność są najpotrzebniejszym i najprostszym wnioskiem z praw człowieka” – i tę zasadę polska lewica przyjmuje jako jeden z filarów swojego programu. Z kolei Stanisław Brzozowski na początku XX w. krytykował ówczesny dogmatyzm, podkreślając znaczenie kultury, etyki i świadomego działania jednostek; twierdził, że nie istnieją problemy „obiektywne” poza ludzką kontrolą, bo „wszystkie zagadnienia (…) to zagadnienia, które sam człowiek rozwiązać musi”. To wciąż aktualna myśl: społeczeństwo zmienia się dzięki świadomej pracy ludzi, a nie automatycznie na mocy „praw historii”. Dlatego dzisiejsza lewica – w tym Nowa Lewica – jest praktyczna, a nie dogmatyczna. Wyciągnęła wnioski z doświadczeń XX w. i odrzuca ideologiczne skostnienie dawnych doktryn, w którym część polityków – także po lewej stronie sceny politycznej – wciąż mentalnie tkwi.

Państwo zawodziło

Cały ten pragmatyczny wywód o wartościach prowadzi do sprawczości. Wartości dobrze jest mieć, ale jeszcze lepiej je realizować. Czasami ponosi...