Polski wymiar sprawiedliwości potrzebuje okrągłego stołu

autor zdjęcia: Jacek Dominski/REPORTER

źródło: Rzeczpospolita

Najważniejsze błędy zostały popełnione w 1989 r. Sądownictwo powszechne nie zostało ruszone – mówi Jerzy Stępień

To nie może być tak, żeby ten kto rządzi dysponował „swoim” Trybunałem Konstytucyjnym. To już lepiej, żeby go w ogóle nie było. Tylko miejmy świadomość, że wtedy godzimy się na dyktaturę polityków w danej chwili rządzących. Zresztą, ich część wyraźnie do tego zmierza.Rozmowa z Jerzym Stępniem, prezesem Trybunału Konstytucyjnego w latach 2006–2008

Rząd Donalda Tuska od dwóch lat nie publikuje orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego. Za rządów PiS też się to zdarzało. I świat się nie zawalił. Może Trybunał Konstytucyjny nie jest nam potrzebny?

Od początku transformacji uczestniczyłem w procesach decentralizacyjnych, a także w pracach Komisji Konstytucyjnej Senatu, przygotowywałem jeden z siedmiu projektów konstytucji, a także zasiadałem w Trybunale Konstytucyjnym. I z mojego doświadczenia mogę powiedzieć, że brak niezależnego organu, który jest w stanie uchylić niekonstytucyjną ustawę, to jest katastrofa dla państwa prawa.

Dla państwa prawa, czy dla obywateli? Bo to raczej obywatele mają się gorzej. Było na przykład słynne orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o emeryturach czerwcowych, które nie zostało opublikowane, zatem go nie wdrażano. Trzeba było uchwalić specjalną ustawę, żeby emeryci mogli dostać to, co im się należało.

Uważam jednak, że to państwo prawa, a tym samym i obywatele, tracą najwięcej na braku Trybunału Konstytucyjnego. Europa zaczęła budować swoje sądownictwo konstytucyjne 100 lat po Stanach Zjednoczonych. Dopiero po II wojnie światowej zrozumiała, że bez sądu konstytucyjnego demokracja nie może być rzetelnie praktykowana. Bo co z tego, że my sobie uchwalimy nawet najlepszą konstytucję, jeśli nie będzie niezależnego organu, który będzie pilnował jej przestrzegania przez...