Szok energetyczny w świecie rekordowego długu

Działa jak katalizator. Podnosi koszty produkcji, obniża realne dochody gospodarstw domowych i ogranicza wzrost gospodarczy, a jednocześnie zwiększa presję na wydatki publiczne. Inflacja kosztowa ponownie przyspiesza – pisze prezes Banku Pekao.

Skokowy wzrost cen ropy i gazu oraz ograniczenia ich podaży będące konsekwencją trwającego od dwóch i pół miesiąca konfliktu na Bliskim Wschodzie narzucają nieodparte skojarzenia z kryzysem energetycznym lat 70. Wówczas dwa szoki naftowe podniosły ceny ropy czterokrotnie – z około 3 dol. do ponad 12 dol. za baryłkę – a następnie doprowadziły je do poziomu blisko 40 dol. W 1974 r. inflacja w Stanach Zjednoczonych przekroczyła 11 proc., a na przełomie dekady ponownie sięgnęła 13 proc. W Europie Zachodniej poziomy inflacji w wielu krajach dochodziły do 15-20 proc.

Jednocześnie gospodarki wpadły w recesję – PKB USA spadł o około 0,5 proc. w 1974 r., bezrobocie podwoiło się z 4 proc. do 9 proc. Było to zjawisko, które teoria ekonomii traktowała jako sprzeczność: jednoczesna inflacja i stagnacja. Stagflacja – przestała być akademicką ciekawostką, a stała się doświadczeniem politycznym i społecznym. Zjawisko to miało przełożenie na cały świat, prowadząc do kryzysu zadłużeniowego krajów rozwijających się, będącego konsekwencją m.in. znaczącego wzrostu stóp procentowych w reakcji na wzrost inflacji.

Dzisiejszy szok: energia, Ormuz i efekt domina

Dziś skala wzrostu cen energii nie jest jeszcze taka sama, ale jego dynamika i kontekst są potencjalnie bardziej niebezpieczne....