Wajda, nowator teatru

autor zdjęcia: TVP/PAP/Ireneusz Sobieszczuk

źródło: Rzeczpospolita

Filmowe arcydzieła artysty nie mogą przesłaniać jego scenicznych osiągnięć.

Uważany przede wszystkim za reżysera filmowego, Wajda współtworzył „złotą trójkę” Starego Teatru w Krakowie wraz z Jerzym Jarockim i Konradem Swinarskim, budując fundament sławy krakowskiej sceny i jego legendę.

Zrealizował ponad czterdzieści przedstawień teatralnych w Polsce i za granicą, a także blisko dwadzieścia przedstawień telewizyjnych. Znakomicie dobrane obsady filmów wynikały często z pracy z wybitnymi aktorami na scenie. Nowatorstwo filmowe Wajdy brało się również z jego świeżego spojrzenia na teatr.

Teatralną karierę Wajda rozpoczął w 1959 r., od „Kapelusza pełnego deszczu” Michaela V. Gazzo w Teatrze Wybrzeże. Zbigniew Cybulski zagrał amerykańskiego żołnierza, który po powrocie z wojny w Korei uzależnia się od heroiny. Pisano o scenicznym przełomie w wykonaniu reżysera–debiutanta z iście filmową ostrością relacji scenicznej.

Również w gdańskim Wybrzeżu Wajda wystawił w 1960 r. swojego pierwszego „Hamleta” z Edmundem Fettingiem. Był niczym Maciek Chełmicki z „Popiołu i diamentu”, który przegrał z władzą ufundowaną na skrytobójstwie.

Jednak za największe sceniczne osiągnięcie reżysera uważana jest trylogia inspirowana powieściami Dostojewskiego, nazwana „Teatrem sumienia”. Pracując nad nią Andrzej Wajda poszukiwał nowych sposobów ekspresji i metod pracy – rozpoczynając próby bez zarysowanego scenariusza, opierając się na...