Triumf i śmierć hitlerowskiego idola

autor zdjęcia: Enrico Nawrath/Bayreuther Festspiele

źródło: Rzeczpospolita

„Rienzi” to opera o sukcesie i klęsce ludowego trubuna, dzisiaj nazywanego populistą

„Rienzi”, ulubiona opera Adolfa Hitlera, którą za młodu skomponował Richard Wagner, została po raz pierwszy po 150 latach wystawiona w Bayreuth. Dziś okazała się bardzo aktualną przestrogą dla Niemiec, ale też dla świata.

Kompozytorski rękopis „Rienziego”, będący własnością słynnego króla bawarskiego Ludwika II, Adolf Hitler otrzymał w prezencie na 50. urodziny w 1939 r. Przechowywał go w swoich prywatnych zbiorach. Dziś uznawany jest za zaginiony, podobno był z Führerem do końca jego dni w berlińskim bunkrze.

Uwielbienie dla tej opery Hitler tłumaczył niezwykłym wrażeniem, jakie „Rienzi” wywarł na niego na spektaklu w 1906 lub 1907 r. Napisał potem, wspominając całą swoją życiową drogę: „I wtedy to się zaczęło”.

Wagner zaś nie cenił zbytnio „Rienziego”, ukończył go, gdy miał niespełna 30 lat i marzył o sławie. Po latach nie zgodził się, by znalazł się on w programach zbudowanego przez niego teatru w Bayreuth. Wolę kompozytora szanowano aż do teraz, gdy to dzieło wybrano na inaugurację obchodzącego 150 lat festiwalu.

Komponując, był jednak zafascynowany bohaterem. „Rienzi, którego wynalazłem i sportretowałem – pisał Wagner – to bohater w prawdziwym znaczeniu tego słowa; pełen pasji marzyciel, który pojawia się jak błysk piorunu w chylącym się ku upadkowi świecie, wierząc, że jego objawienie się pozwoli mu podnieść się i rozbłysnąć”.

Postać autentyczna

Rienzi był notariuszem papieskim, żył...