Rewolucja z krosien

Tkanina stała się tworzywem niezwykle nośnym, bogatym w symbole, często niepokojącym i równie mocnym jak kamień czy brąz, ale odczuwanym w bardziej fizyczny sposób i stąd bliższym ludzkiej cielesności.

Wludowej wersji bajki o siostrze siedmiu kruków, bohaterka szyje siedem lnianych koszul, żeby zdjąć zły czar ze swych zamienionych w ptaki braci. Przez siedem lat, w milczeniu, od początku do końca sama wykonuje całą służącą temu pracę. Sieje i hoduje len, zbiera łodygi, moczy je, suszy, przędzie włókna, na koniec tka, by uzyskać materiał na koszule.

Ta mądra baśń o wytrwałości i wierności posługuje się też obrazem tego, co najbliższe ludzkiemu ciału, niezbędnego i towarzyszącego nam całe życie. Żmudna praca tkaczek i tkaczy zakorzeniła się w kulturze, w języku, symbolach takich jak nić, przędza, wątek. Współczesna artystka Yana Makukh zszywa tradycyjne ukraińskie koszule wyszywanki ze starej lnianej tkaniny. „Moje ręce zszywają nie tylko ubrania – pisze – zszywają to, co zostało rozdarte”. Te koszule, jako część pracy „trauma dziedziczona”, możemy oglądać obok wielkoformatowych tkanin Magdaleny Abakanowicz czy Wojciecha Sadleya, Jolanty Owidzkiej, Barbary Falkowskiej i wielu innych zarówno historycznych, jak i współczesnych gobelinów, tkanin o różnej fakturze splotu czy obiektów przestrzennych wykonanych w tym miękkim medium. Na obszernej wystawie w Salonie warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych zatytułowanej „Soft Power. Warszawski rodowód Polskiej Szkoły Tkaniny”, splata się wiele dawnych...