Samuel Beckett i jego więzień, który uniknął komory gazowej

Tuż przed 120. rocznicą urodzin autora „Czekając na Godota” drukujemy wspomnienie jedynego polskiego twórcy i tłumacza, który poznał się z noblistą osobiście w 1980 r., spotykał się z nim i obserwował go w pracy m. in. podczas prób projektu „Beckett reżyseruje Becketta"

1. Beckett: „Nie jesteś z tej Ziemi”

W beżowym kożuszku trzy czwarte, w wełnianych spodniach z szarej flaneli, najszlachetniejszego sortu i o nieskazitelnie równym kancie, a w szczególnie zimne dni w naciągniętym aż po uszy czarnym berecie – zawsze z przewieszoną przez ramię ciężką teczką w kolorze naturalnej skóry – tak go widziałem codziennie rano w Hammersmith, kiedy stawał w drzwiach teatru Riverside Studios. Autor i reżyser w jednej osobie. To były najchłodniejsze dni zimy 1984 r., ale nawet kiedy słońce skrywało się za chmurami, londyńskie niebo było jasne, przejrzyste. Na termometrze blisko zera. Sto na heliometrze.

W to przedpołudnie – 24 lutego? – Beckett siedział, jak zwykle, w pozycji prawie nieruchomej, niemal zastygłej, w pierwszym rzędzie. Zaraz obok niego Walter Asmus, niemiecki reżyser, asystent od czasu „Godota” w berlińskim Schiller–Theater, który tym razem sam przez kilka tygodni prowadził z aktorami pierwszą fazę prób w lodowatym Chicago, zanim autor, podpisujący swym nazwiskiem cykl „Beckett reżyseruje Becketta”, przyjechał do Londynu, aby dać całości ostateczny szlif. Przez trzy tygodnie prób liczył się każdy niuans. Choć i tak dla perfekcyjnego umysłu realizacja tekstu na scenie, podobnie jak przekład na inny język, to przegrana walka.

Na...