Smog i hałas – kiedy można pozwać sąsiada lub gminę?

Czy nadmierny hałas albo zanieczyszczenie powietrza mogą naruszać dobra osobiste? Prawo przewiduje mechanizmy ochrony zarówno wobec sąsiadów, jak i władz publicznych.

radca prawny, AVENTUM Kancelaria Prawna Radców Prawnych i Adwokatów Malik, Pokoj i Partnerzy sp.p.

Smog, hałas i inne uciążliwości środowiskowe coraz częściej stają się przedmiotem sporów sąsiedzkich oraz postępowań przeciwko samorządom. Jeszcze kilkanaście lat temu problem zadymionych osiedli, głośnych urządzeń, całonocnych imprez czy spalania śmieci traktowano głównie jako „konflikt między ludźmi”. Dziś coraz częściej pojawia się pytanie, czy nadmierny hałas albo zanieczyszczenie powietrza może prowadzić do odpowiedzialności cywilnej z tytułu naruszenia dóbr osobistych. Polskie prawo przewiduje bowiem mechanizmy ochrony zarówno przed uciążliwym sąsiadem, jak i przed bezczynnością władz publicznych.

Podstawowym instrumentem ochrony w sporach sąsiedzkich pozostaje art. 144 kodeksu cywilnego. Przepis ten stanowi, że właściciel nieruchomości powinien powstrzymywać się od działań zakłócających korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. W praktyce chodzi o tzw. immisje, czyli oddziaływania przenikające z jednej nieruchomości na drugą. Mogą mieć one charakter albo materialny, jak dym, pył, sadza, spaliny czy odór, albo niematerialny, jak hałas, drgania czy światło.

Prawo rozróżnia immisje bezpośrednie i pośrednie. Immisje bezpośrednie...