Granice zastawu – kiedy spedytor nie może zatrzymać towaru

Po otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego może powstać konflikt interesów dłużnika walczącego o ciągłość dostaw i roszczeniami spedytorów. Zatrzymanie przez nich nowego towaru na poczet starych długów uderza w masę układową i płynność dłużnika.

W praktyce obrotu gospodarczego coraz częściej dochodzi do napięć na tle uprawnień spedytorów (przewoźników) zabezpieczonych ustawowym prawem zastawu na przesyłce (art. 802 k.c.) i interesów przedsiębiorców, wobec których otwarto postępowanie restrukturyzacyjne. Zagadnienie to ma kapitalne znaczenie dla zachowania ciągłości działalności produkcyjnej i handlowej przedsiębiorców w restrukturyzacji, w szczególności tych, których model biznesowy opiera się na eksporcie towarów i regularnej współpracy ze spedytorami.

Typowa sytuacja wygląda następująco: dłużnik w postępowaniu restrukturyzacyjnym kontynuuje produkcję i wydaje spedytorowi kolejne przesyłki w ramach umów spedycji zawartych przed lub po dniu otwarcia postępowania, opłacając z góry wynagrodzenie spedytora. Spedytor, powołując się na niespłacone wierzytelności sprzed dnia otwarcia postępowania, wypowiada jednak umowy spedycji i zatrzymuje towar, twierdząc, że służy mu zastaw ustawowy z art. 802 k.c. także w celu zaspokojenia tych „starych” należności powstałych przed dniem otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego.

Kluczowe pytanie prawne

Czy zastaw ustawowy spedytora (art. 802 k.c.) może powstać na przesyłce wydanej spedytorowi po dniu otwarcia przyspieszonego postępowania układowego, jeżeli ma on...