Wołyń. Pamiętajmy jak drzewa

autor zdjęcia: IPN

źródło: Rzeczpospolita

W latach 1943-1944 Ukraińcy zamordowali na Wołyniu dziesiątki tysięcy Polaków. W marcu 1944 r. oddziały AK i BCh w ramach zaplanowanej akcji odwetowej dokonały ataku na kilkanaście wsi, w których zamieszkiwali Ukraińcy. Na zdjęciu płonące zabudowania Sahrynia

autor zdjęcia: Christine Olsson/TT News Agency/via REUTERS

źródło: Rzeczpospolita

Decyzję prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego o nadaniu imienia „Bohaterów UPA” jednej z jednostek ukraińskich sił specjalnych w Warszawie odebrano jako policzek wymierzony w polską pamięć

Zarówno ofiary rzezi wołyńskiej, jak i ich mordercy – Ukraińcy z UPA – byli obywatelami II Rzeczypospolitej. Wszyscy mieli dokumenty z polskim orzełkiem. Dlatego dziś to nie jest tylko ukraińska historia. To część polskiej historii państwowej.

Na Podolu, w Chłodnym Jarze rośnie dąb Maksyma Żeleźniaka. Patron drzewa jest przywódcą koliszczyzny, powstania Kozaków i chłopów w 1768 r., wymierzonego w szlachtę Rzeczypospolitej, duchowieństwo unickie i Żydów. Pod dębem, według ludowych opowieści, odbywały się narady powstańców. 30 kilometrów od dębu urodził się Chmielnicki, który w 1648 r. stanął na czele powstania przeciw Polsce. W latach 1918-1922 w Chłodnym Jarze działały oddziały partyzanckie walczące z bolszewikami. W czasie II wojny światowej symbolika dębu pojawiła się na szewronach UPA. Od lat 90. XX wieku odbywają się pod dębem uroczystości nacjonalistów, którzy składają hołd Żeleźniakowi. Drzewo na początku XXI wieku zaczęło chorować i oprócz nowoczesnych metod sanacji zastosowano ludowe – zakopano pod nim kilka krów. Od 2018 r. wizerunek dębu znajduje się na sztandarze 93. Samodzielnej Brygady Zmechanizowanej Sił Zbrojnych Ukrainy.

W Polsce najstarszym drzewem jest cis w Henrykowie Lubańskim. Ma około 1300 lat. Rósł w państwie Piastów, potem w Królestwie Czech, potem w Prusach, potem w Niemczech, po 1945 r. w Polsce. Przez większość swojego życia – poza granicami Rzeczypospolitej. W 1813 r. jego pień siekli szablami Kozacy podczas wojen napoleońskich. W 1945 r....