Pozorność umowy a rzeczywiste wykonywanie zatrudnienia jako warunek podlegania ZUS

Umowa o pracę, która nie jest faktycznie realizowana, nie stanowi skutecznej podstawy do objęcia ubezpieczeniami społecznymi.

O zakwalifikowaniu danego stosunku prawnego jako stosunku pracy decyduje nie sama treść zawartej umowy, lecz faktyczne wykonywanie pracy w warunkach określonych w art. 22 § 1 k.p. Dla powstania obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym kluczowe znaczenie ma rzeczywiste świadczenie pracy w ramach stosunku pracy, a nie samo zgłoszenie do ubezpieczeń, wypłata wynagrodzenia czy opłacanie składek. Umowa o pracę, która nie jest faktycznie realizowana, nie stanowi skutecznej podstawy do objęcia ubezpieczeniami społecznymi ani do uzyskania świadczeń z tego tytułu.

Takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku z 24 lutego 2026 r. (sygn. akt I USK 661/26).

Sprawa dotyczyła pracownika, którego tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych został zakwestionowany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Organ rentowy stwierdził, że mężczyzna nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu,...