Mina w ustawie anty-SLAPP

autor zdjęcia: mat.pras.

źródło: Rzeczpospolita

Czy sądy będą odrzucać środki zaskarżenia z powodu nadużycia prawa procesowego?

8 lipca weszła w życie ustawa z 29 maja 2026 r. o szczególnych środkach ochrony w postępowaniu cywilnym osób uczestniczących w debacie publicznej. Potocznie nazywana ustawą anty-SLAPP wdraża dyrektywę 2024/1069/UE i wprowadza do naszej procedury szczególne rozwiązania chroniące pozwanego, szykanowanego za publiczne poruszanie niewygodnych, acz istotnych społecznie problemów.

Nowe przepisy przewidują m.in. możliwość odrzucenia pozwu stanowiącego nadużycie prawa procesowego, oddalenia oczywiście bezzasadnego powództwa na wczesnym etapie oraz nałożenia na powoda grzywny.

Niejako przy okazji ustawodawca uzupełnił art. 41 k.p.c., który od 2019 r. przewiduje zakaz nadużywania prawa procesowego. Dotychczas stanowił on, że z uprawnienia przewidzianego w przepisach postępowania stronom i uczestnikom postępowania nie wolno czynić użytku niezgodnego z celem, dla którego je ustanowiono. Od 8 lipca w art. 41 k.p.c. dodano kolejne zdanie, potwierdzające, że czynność procesowa strony lub uczestnika postępowania stanowiąca nadużycie prawa procesowego jest niedopuszczalna, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Zmiana wydaje się niepozorna, w praktyce jest fundamentalna. Przed nowelizacją powszechnie przyjmowano, że czynności procesowe...