W teatrze nikt nie umiera za dawne grzechy

autor zdjęcia: Frol Podlesnyi/Komische Oper

źródło: Rzeczpospolita

Hubert Zapiór jako Don Giovanni w spektaklu Kiriłła Sieriebriennikowa w berlińskiej Komisce Oper

Gdy w finale Mozartowskiego arcydzieła Hubert Zapiór zawieszony jak cyrkowiec wysoko pod kopułą sceny wykonuje w powietrzu brawurowe salta, to teatralna magia w Berlinie nadal działa, choć Komische Oper nie jest już artystyczną wizytówką komunistycznej NRD.

Nigdy może nie powstałaby Komische Oper, gdyby nie sowiecki generał w okupowanym Berlinie i przede wszystkim Austriak Walter Felsenstein, który zainfekował opartą na śpiewie sztukę operową wirusem prawdziwego teatru. Przed nim, co prawda, inni starali się tego dokonać, ale to jego spektakle sprawiły, że terminu „opera” zaczęto używać wymiennie z innym – „teatr muzyczny”.

Kiedy Komische Oper przyjechała w 1969 r. na występy do Warszawy, guru powojennej krytyki teatralnej w Polsce, Konstanty Puzyna swoją recenzję z przedstawień berlińskiego zespołu zatytułował wówczas „Teatr nie z tej ziemi”. I napisał, że to najświetniejszy na świecie teatr muzyczny, w którym „każdy szczegół działa z precyzją zegarka. W polskim bałaganie, w ciągłej improwizacji, teatr Felsensteina jest po prostu nieosiągalny, to zjawisko niedzisiejsze, nierealne, niemożliwe”.

Debiut w niemieckim Bytomiu

Walter Felsenstein urodził się w Wiedniu w pierwszym roku XX stulecia. Karierę zaczynał w latach 20. jako aktor w prowincjonalnych teatrach niemieckich, m.in. w Beuthen, czyli dzisiejszym Bytomiu. W budynku, który obecnie jest siedzibą Opery Śląskiej „Cyganerią” zadebiutował jako reżyser operowy, na tyle udanie, że kilka lat później pracował już w Berlinie. Po dojściu Hitlera do władzy usunięto go...