Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki.

Szukaj w:
[x]
Prawo
[x]
Ekonomia i biznes
[x]
Informacje i opinie
ZAAWANSOWANE

Polska szlachta przyjmowała reformację ze Szwajcarii

03 kwietnia 2026 | Rzecz o historii | Dariusz Ciepiela
Sytuacja wyznaniowa w I Rzeczypospolitej ok. 1573 r. – na mapie oznaczono także zasięg kalwinizmu
autor zdjęcia: Hoodinski/wikipedia
źródło: Rzeczpospolita
Sytuacja wyznaniowa w I Rzeczypospolitej ok. 1573 r. – na mapie oznaczono także zasięg kalwinizmu
Kościół ewangelicko-reformowany w Wilnie, główna świątynia (widok współczesny) Jednoty Litewskiej
autor zdjęcia: Y_baZnyCia/wikipedia
źródło: Rzeczpospolita
Kościół ewangelicko-reformowany w Wilnie, główna świątynia (widok współczesny) Jednoty Litewskiej
Kazimierz Bem (ur. 1977 w Łodzi) – polski duchowny, ewangelista i teolog kalwiński
autor zdjęcia: archiwum autora
źródło: Rzeczpospolita
Kazimierz Bem (ur. 1977 w Łodzi) – polski duchowny, ewangelista i teolog kalwiński
Jan Łaski (1499–1560) – twórca Kościoła kalwińskiego w Polsce. Ilustracja z ok. XVIII w.
autor zdjęcia: archiwum autora
źródło: Rzeczpospolita
Jan Łaski (1499–1560) – twórca Kościoła kalwińskiego w Polsce. Ilustracja z ok. XVIII w.
Okładka książki K. Bema: „Kalwinizm w Rzeczypospolitej Obojga Narodów 1548–1648. Kościoły i wierni”
źródło: Rzeczpospolita
Okładka książki K. Bema: „Kalwinizm w Rzeczypospolitej Obojga Narodów 1548–1648. Kościoły i wierni”

W XVI w. wielu Polaków wyjeżdżało na studia do Bazylei, Genewy i Zurychu. Tam spotykali się z reformacją mieszczańską. Na Litwie tę wersję reformacji promowali Radziwiłłowie, a więc ród magnacki – mówi ks. dr hab. Kazimierz Bem, autor książki „Kalwinizm w Rzeczypospolitej Obojga Narodów 1548–1648. Kościoły i wierni”.

Jakie są najważniejsze różnice pomiędzy kalwinizmem a Kościołem rzymsko-katolickim?

Pierwsza różnica to radykalny nacisk na Biblię w kalwinizmie i absolutne odrzucenie kultu obrazów – jak czytamy Dziesięć Przykazań, to widzimy, że drugie przykazanie wyraźnie mówi o zakazie oddawania czci obrazom i rzeźbom. Dlatego w kościołach reformowanych co do zasady nie ma obrazów, w centralnym miejscu znajduje się ambona i stół, symbolizujące słowo i sakrament. Stąd też stare polskie porzekadło, że jest „pusto jak w kalwińskim zborze”. Kolejna różnica to radykalna równość duchownych. W I Rzeczypospolitej byli superintendenci, ale wybierani na kadencje. Nie ma czegoś takiego jak katedra. Niektóre kościoły kalwińskie są większe i piękniejsze, zwłaszcza w większych ośrodkach, ale co do zasady była równość duchownych, co oznaczało, że pastor i kongregacja w jednej miejscowości są równi kongregacji w innej miejscowości. W synodach decyzje podejmują razem świeccy i duchowni, ale świeckich zawsze jest o jedną osobę więcej niż duchownych.

Skąd kalwinizm wziął się w I Rzeczypospolitej?

Były dwa kierunki. Po pierwsze, w Polsce pojawiła się grupa uchodźców z Czech – Braci Czeskich,...

Dostęp do treści Archiwum.rp.pl jest płatny.

Archiwum Rzeczpospolitej to wygodna wyszukiwarka archiwalnych tekstów opublikowanych na łamach dziennika od 1993 roku. Unikalne źródło wiedzy o Polsce i świecie, wzbogacone o perspektywę ekonomiczną i prawną.

Ponad milion tekstów w jednym miejscu.

Zamów dostęp do pełnego Archiwum "Rzeczpospolitej"

Zamów
Unikalna oferta
Wydanie: 13444

Wydanie: 13444

Spis treści

Pierwsza strona

Zamów abonament