Podatnik może walczyć o oprocentowanie nadpłaty

Zdarza się, że fiskus zwraca podatnikowi nadpłacony podatek, ale odmawia jego oprocentowania, nawet gdy to błąd urzędnika doprowadził do nienależnego obciążenia podatkowego. Sądy administracyjne coraz częściej sprzeciwiają się tej praktyce.

null

Spory dotyczące oprocentowania nadpłaty podatku od lat stanowią istotny problem praktyki stosowania prawa. Dotyczy to sytuacji, w których państwo, uznając rację podatnika, zwraca mu kwotę nienależnie nadpłaconego podatku, ale odmawia jej oprocentowania, nawet w sytuacjach, w których to nadpłata powstała wskutek błędów popełnionych przez urzędników skarbówki.

U podstaw tej praktyki leży stosowanie przez organy nadmiernie zawężającej, literalnej wykładni przepisów ordynacji podatkowej w zakresie określenia przypadków, od których oprocentowanie jest należne. W efekcie prowadzi to do ograniczania praw podatnika i pozwala organom unikać odpowiedzialności za skutki błędnych rozstrzygnięć.

Coraz częściej jednak sądy administracyjne przypominają, że ochrona podatnika nie może mieć charakteru iluzorycznego. W swoich wyrokach sięgają po wykładnię celowościową i systemową przepisów regulujących oprocentowanie nadpłat i wskazują, że prymat wykładni językowej nie może prowadzić ani do nierównego traktowania podatników, ani do wzmacniania pozycji państwa kosztem jednostki w sytuacjach, w których to organ dopuścił się naruszenia prawa.

W dwóch szczególnie doniosłych obszarach podatnicy mogą dziś skutecznie domagać się oprocentowania nadpłaty, mimo że przepisy nie regulują tych kwestii wprost. Z punktu...