Pensje zjadają budżety. Niemal połowa wydatków idzie na płace

źródło: Rzeczpospolita

Wiele samorządów coraz większą część wydatków przeznacza na pensje pracowników – nauczycieli czy urzędników. Koszty pracy są tak wysokie, że coraz częściej pada pytanie o to, ile zostaje na inwestycje i codzienne potrzeby mieszkańców.

null

Koszty podstawowych zadań realizowanych przez samorządy szybko rosną. W minionym roku wyniosły one już ok. 371 mld zł wobec 345 mld zł rok wcześniej. Na co idą te pieniądze? To między innymi utrzymanie publicznej infrastruktury (w tym dróg, szkół i urzędów), komunikacja publiczna czy koszty usług komunalnych. Ale największą pozycją są jednak płace dla szerokiego grona samorządowych pracowników.

W 2025 r. wydatki na wynagrodzenia wraz ze składkami sięgnęły 176,4 mld zł i też bardzo dynamicznie rosną. W porównaniu z 2024 r. zwiększyły się o niemal 11 proc., a w porównaniu z 2020 r. – o ponad 80 proc. Co istotne, od kilku lat ich udział w wydatkach bieżących wyraźnie się powiększa. Z naszej analizy wynika, że obecnie samorządy przeznaczają na płace już niemal połowę swoich bieżących budżetów – w 2025 r. było to 47,5 proc., co jest najwyższym poziomem od 15 lat; w 2020 r. – 38,5 proc., czyli najniższym w tym okresie.

null

Dlaczego rosną koszty pracy w samorządach

null

Samorządowcy podają kilka przyczyn rosnących wydatków, w tym o charakterze raczej technicznym – takich jak zmiany przepisów płacowych, nowe zasady naliczania dodatków stażowych czy motywacyjnych, rozszerzanie katalogu zadań czy konieczność...