Rosja zawsze była imperialna

autor zdjęcia: Maxim Shipenkov/Pool via REUTERS

źródło: Rzeczpospolita

źródło: Rzeczpospolita

Putin przywrócił terror, jakiego nie było od czasów stalinowskich i ludzie rzeczywiście się boją. Ale to, że nie wychodzą masowo na ulice świadczy o tym, że nie są spójnym społeczeństwem zdolnym do działania we wspólnej sprawie. Rosję zamieszkuje tłum.Rozmowa z Adamem S. Zamoyskim, polsko-brytyjskim historykiem

null

Jak zdefiniowałby pan podstawy rosyjskiego imperializmu?

Wywodzi się przede wszystkim z kompleksu niższości i towarzyszącej mu obawy przed światem, który wydaje się groźny. Powiem w sposób politycznie niepoprawny: „Rosja jest jak ohydna kobieta, która jest przekonana, że wszyscy chcą ją posiąść”. Widząc we wszystkim obrazę lub prowokację, to państwo psychicznie trwa w ciągłym stanie obronnym i nigdy nie będzie spokojne i zadowolone ze stanu rzeczy, bo jak zauważył kanclerz Niemiec Helmut Schmidt, dla Rosji jedyna granica do przyjęcia jest taka, na której rosyjscy żołnierze stoją po obydwu stronach.

Czy zatem sposób działania Rosji carskiej, sowieckiej i putinowskiej jest w miarę przewidywalny? Patrząc na historię Rosji można odnieść wrażenie, że od kilkuset lat realizuje z żelazną konsekwencją zbrodniczy plan, bo co jakiś czas jej armia maszeruje na kolejną wojnę.

Od XV wieku, kiedy Moskwa zniszczyła i wchłonęła księstwa ruskie, jej racją stanu jest szukanie bezpieczeństwa przez ekspansję. To wynika z tego, iż państwo Iwana Groźnego, potem carskie, sowieckie i putinowskie nie jest krajem takim, jak my to rozumiemy w Europie. Nie wywodzi się z narodu czy społeczeństwa: to twór czysto polityczny. Inne państwa rozwijały się w sposób organiczny, najpierw powstawały prowincje, które się łączyły, wrastając w jeden...