Widmowe PKB i cyfrowy wasalizm

źródło: Rzeczpospolita

Szkolimy talenty, które budują siłę obcych gospodarek, jednocześnie na rodzimym rynku faworyzujemy koncerny zagraniczne. Czy tracimy technologiczną suwerenność?

Dziś brak tej suwerenności aż kłuje w oczy. W przetargach na oprogramowanie biurowe dla polskiej administracji wygrany może być właściwie jeden. Jak podaje fundacja Instrat, mimo wymogów prawa o zamówieniach publicznych aż 99 proc. postępowań promuje giganta – Microsoft. Z raportu Sieci Badawczej Łukasiewicz wynika, że nasz import produktów cyfrowych skoczył z ok. 9 mld zł w 2026 r. do niemal 48 mld zł w 2024 r. To jednak problem nie tylko polski, ale całej Unii. W ub. r. tylko cztery największe firmy technologiczne wydały w sumie ponad 30 mln euro na lobbing w Brukseli.

Ale nad Wisłą na to nakładają się kolejne niekorzystne zjawiska, w tym drenaż talentów. Statystyki są bezlitosne: 38 z 41 polskich firm technologicznych, które zebrały ponad 15 mln euro finansowania, ma holding zarejestrowany za granicą, a siedem największych start-upów założonych przez Polaków (m.in. ElevenLabs czy DocPlanner) pozyskało aż 1,7 mld dol. kapitału, czyli trzy razy więcej niż wart był cały polski rynek VC w 2024 r. Tyle że żadna z nich nie ma siedziby w naszym kraju.

Wpadamy w pułapkę

Eksperci zgodnie twierdzą, że Polska ponosi gigantyczne koszty edukacji elit matematyczno-informatycznej, ale nie kapitalizuje efektów tej inwestycji. Mówiąc wprost: własność intelektualna (IP), patenty i algorytmy powstają poza naszą jurysdykcją, zasilając...