Zamknięty katalog, otwarte pytania. Inwestycje fundacji rodzinnej

Fundacja rodzinna daje szerokie możliwości inwestowania, ale granice wyznacza zamknięty katalog ustawowej działalności gospodarczej. W praktyce o podatkowych skutkach często decyduje nie ekonomiczny sens inwestycji, lecz jej kwalifikacja prawna.

adwokat, partner zarządzająca Krzyżagórska Łoboda sp. p.

Fundacja rodzinna bywa przedstawiana jako uniwersalny wehikuł do pomnażania majątku. W pewnym zakresie rzeczywiście tak jest, choć ustawa o fundacji rodzinnej (u.f.r.) zakreśla zamknięty katalog jej dozwolonej działalności gospodarczej (art. 5 ust. 1 u.f.r.). Granica ta jest istotna, ponieważ część decyzji majątkowych fundacji jest zarazem działalnością gospodarczą, a jej prowadzenie poza katalogiem uruchamia sankcyjną stawkę 25 proc. CIT (art. 24r ustawy o CIT) w miejsce zwolnienia podmiotowego (art. 6 ust. 1 pkt 25 ustawy o CIT). O kwalifikacji takiej decyzji rozstrzygają dwa pytania: czy aktywność fundacji ma charakter gospodarczy oraz czy mieści się w zamkniętym katalogu z art. 5 u.f.r., o czym – przy instrumentach finansowych – przesądza ich klasyfikacja prawna. Dopiero łączna odpowiedź pozwala przewidzieć, czy zysk będzie wolny od podatku.

Dwa pytania, od których zależy podatek

Każdą aktywność fundacji warto oceniać w dwóch krokach. Pierwszy to pytanie, czy dana czynność jest w ogóle działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 3 ustawy – Prawo przedsiębiorców, a więc działalnością zorganizowaną, zarobkową i wykonywaną w sposób ciągły. Jeżeli nie, mieści się w działalności statutowej fundacji, czyli w gromadzeniu mienia i zarządzaniu nim (art. 2 ust. 1 u.f.r.), a osiągnięty dochód jest...