Homer mógł nigdy nie istnieć

autor zdjęcia: Wikipedia

źródło: Rzeczpospolita

Obraz Williama-Adolphe’a Bouguereau „Homer i jego przewodnik”, 1874 r.

źródło: Rzeczpospolita

Matt Damon jako Odyseusz w filmie Christophera Nolana Mat. Pras.

„Odyseja”, sfilmowana przez Christophera Nolana, oraz „Iliada” to najstarsze utwory najczęściej powracające w lekturze i ekranizacjach. Firmuje je Homer. Być może jednak on nie istniał, a już na pewno w postaci, jaką wyobrażają sobie miliony.

Istotę tego, co stanowi „kwestia homerycka”, a więc pytanie, czy Homer istniał, przybliża z pewnością biografia Szekspira i jego dorobek. Również dlatego, że Szekspir to geniusz, który korzystał z motywów i utworów już wcześniej istniejących, jakie doskonalił z wielkim poetyckim i dramaturgicznym talentem.

Jednocześnie nie ulega wątpliwości, że część utworów napisał z innymi autorami, a są i tacy skrajni sceptycy, którzy uważają, że nie napisał ich wcale, będąc tylko aktorem, szefem teatralnej trupy i postacią–zasłoną dla innego autora bądź nawet grupy autorów. Choćby Edwarda de Vere, który miał publikować pod pseudonimem Szekspir. Tak uważał Zygmunt Freud, Orson Welles, a nie zmienia zdania Kenneth Branagh. Do pseudonimu „Szekspir” podłącza się również Francisa Bacona, a nawet królową Elżbietę I.

Homer i Szekspir

Mechanizm mistyfikowania postaci i ich biografii dobrze ilustruje wielki zeszłoroczny filmowy hit „Hamnet” w reżyserii Chloé Zhao, który większość publiczności przyjmuje jako faktyczną biografię autora „Hamleta”, co – gdy patrzeć na film z tej perspektywy – jest gigantycznym nadużyciem. Kto chce poznać bliższą prawdy historię Szekspira, powinien sięgnąć po od lat obecną w Polsce książkę „Shakespeare. Stwarzanie świata”...