Izba Przemysłowo-Handlowa w Krakowie

Była swego rodzaju centrum arbitrażu i mediacji dla biznesu, czasem pełniła rolę sądu polubownego. Do zadań Izby należało także reprezentowanie interesów kupców i rzemieślników wobec władz.

Sięgam do przeszłości różnych polskich organizacji działających pod zaborami. Łagodne traktowanie Polaków w Galicji przez austriackiego zaborcę owocowało tym, że właśnie na tych ziemiach pojawiały się instytucje, które w innych częściach porozbiorowej Polski byłyby wprost nie do pomyślenia. Jedną z takich instytucji było opisane w poprzednim artykule („Rzecz o Historii”, 24 lipca br.) Krakowskie Towarzystwo Techniczne, które powstało 1877 r. Inną instytucją utworzoną w Krakowie była Izba Przemysłowo-Handlowa. Opowiem dzisiaj o jej historii, a także o bardzo ciekawym, ale trudnym do zwiedzania zabytku, który owa Izba sobie wystawiła. Zacznijmy jednak od początku.

Najpierw powstały cechy i gildie

Do XVIII w. handel i rzemiosło (a także inne formy wytwórczości) działały w sposób rozproszony. Ale rzemieślnicy zajmujący się tym samym rodzajem rzemiosła łączyli się w stowarzyszenia określane jako cechy. Cech dbał o podnoszenie kwalifikacji członków i opiniował jakość wykonywanej przez rzemieślników pracy. Wprowadzał też hierarchię: w celu odróżnienia od uczniów, którzy dopiero zdobywali umiejętności, dla doświadczonych rzemieślników cech przewidywał stopnie czeladników i mistrzów oraz organizował egzaminy (sprawdziany...