Od szczepionki na covid do biokomputera

źródło: Rzeczpospolita

Gdyby nie pandemia i szczepionki, to ludzie by się powszechnie nie dowiedzieli, że taki kuzyn DNA jak RNA w ogóle istnieje i jak z grubsza działa. Przed badaniami RNA i jego komercyjnymi zastosowaniami drzwi wreszcie otwarły się na oścież.Rozmowa z dr. hab. Sewerynem Mroczkiem, biologiem z Uniwersytetu Warszawskiego

Mamy rozmawiać o „lekach RNA”. Dlaczego RNA może leczyć?

A dlaczego białka, jak np. insulina, pepsyna, trypsyna, hormon wzrostu mogą leczyć? Jeśli choroba jest wynikiem braku lub uszkodzenia jakichś niezbędnych nam do życia białek, możemy rozważyć ich suplementację. Skoro zaś, by powstało jakieś białko, przepis na nie musi być zamknięty w RNA, to dlaczegóż go nie stosować? W komórkach jest maszyneria, która odczyta tę informację i wyprodukuje białko. To najprostszy przypadek, o którym dziś porozmawiamy, ale jest znacznie więcej możliwości.

Skoro RNA jest chemiczną cząsteczką, to w jakim kontekście mówimy o „biologii RNA”?

RNA to polimer, który w tym przypomina cząsteczkę DNA, że jest chemicznie zbudowany z bardzo podobnych modułów – nukleotydów. Czyli cząsteczek organicznych, gdzie mamy połączone ze sobą fosforan, cukier i zasadę azotową. Obok pewnych różnic chemicznych pomiędzy RNA i DNA, łańcuch DNA jest zasadniczo dwuniciowy, a RNA jednoniciowy. Może jednak tworzyć wiele bardzo interesujących struktur „jakby dwuniciowych” – np. zagina się niczym szpilka etc. Te struktury mają – poza samą sekwencją nukleotydów w cząsteczce – istotne znaczenie biologiczne i regulacyjne, bo potrafią wiązać białka lub jony.

RNA jest kluczowym elementem życia, przede wszystkim dlatego, że jego liczne rodzaje są...