Podpis elektroniczny: formy czynności prawnych w erze cyfrowej

Elektroniczna forma czynności prawnej, dzięki zastosowaniu kwalifikowanego podpisu elektronicznego, pełni funkcję zarówno identyfikacyjną, jak i dowodową.

Czynność prawna może być dokonana w dowolnej formie, o ile ustawa lub wola stron nie stanowią inaczej – to oczywiste. Nieoczywiste są formy szczególne, zwłaszcza te cyfrowe, w zestawieniu z formą pisemną. Z góry wyłączamy odnoszenie się do innych form, np. notarialnych. Kodeks cywilny przewiduje kilka rodzajów form szczególnych, które warto przeanalizować pod kątem wykorzystania w komunikacji cyfrowej lub inaczej elektronicznej. Chodzi o formę: pisemną (art. 78 k.c.), dokumentową (art. 77[2] k.c.) oraz elektroniczną (art. 78[1] k.c.) jako powszechne.

Forma pisemna

Najpopularniejsza jest forma pisemna, która funkcjonuje także w formie tzw. skanów. Te powszechnie uznawane są przez sądy jako dowód, przy czym jest to praktyka nadużywana lub wprost bezpodstawna, polegająca na rozumowaniu: „skoro jest skan, musiał być dokument”, ale zastosowanie mają tu wyłącznie przepisy o formie dokumentowej. Klasyczna forma pisemna polega na utrwaleniu oświadczenia woli na dokumencie papierowym i opatrzeniu go własnoręcznym podpisem osoby składającej oświadczenie. Podpis musi zostać złożony odręcznie i odzwierciedlać indywidualne cechy osoby podpisującej. W przypadku umów wielostronnych podpisy muszą złożyć wszystkie strony.

W praktyce podpis stanowi najważniejszy element formy pisemnej, choć jego interpretacja budzi nadal wątpliwości w doktrynie i...