Drzewa pod ochroną – obowiązki i odpowiedzialność prawna

Drzewa pomnikowe i aleje przydrożne podlegają szczególnej ochronie prawnej, ale ich obecność rodzi także konkretne obowiązki i ryzyka odpowiedzialności. Gdzie przebiega granica między ochroną a bezpieczeństwem?

radca prawny, AVENTUM Kancelaria Prawna Radców Prawnych i Adwokatów Malik, Pokoj i Partnerzy sp.p.

Drzewa, w tym w szczególności drzewa pomnikowe oraz aleje przydrożne, stanowią istotny element środowiska przyrodniczego oraz krajobrazu kulturowego. Ich znaczenie wykracza poza funkcję biologiczną. Wpływają bowiem m.in. na mikroklimat, retencję wód, bioróżnorodność, a nade wszystko pełnią funkcje społeczne i estetyczne. Jednocześnie ich obecność wiąże się z określonym reżimem prawnym oraz potencjalną odpowiedzialnością za szkody.

Status prawny

Drzewa mogą zostać objęte szczególną ochroną jako pomniki przyrody na podstawie ustawy o ochronie przyrody. Status ten nadawany jest uchwałą rady gminy i wiąże się z wprowadzeniem licznych zakazów, w tym zakazu niszczenia, uszkadzania czy przekształcania obiektu. Zgodnie z art. 45 ustawy o ochronie przyrody możliwe jest także wprowadzenie zakazów ingerencji w stosunki wodne, gleby czy użytkowanie terenu.

Ochrona ta ma jednak charakter selektywny, bowiem tylko część drzew o szczególnych walorach uzyskuje formalny status pomnika przyrody. W konsekwencji drzewa o podobnych cechach mogą podlegać różnemu traktowaniu w zależności od decyzji organów właściwej gminy. W odniesieniu do alei przydrożnych szczególne znaczenie mają przepisy wymagające uzgodnienia wycinki z regionalnym...