Jak rozłożyć ciężary podatkowe?

Prawa i wolności ekonomiczne, wymogi globalnej gospodarki wolnorynkowej, rosnąca świadomość ekonomiczna oraz większa odczuwalność ciężarów publicznych coraz silniej wpływają na postrzeganie zasady równości podatkowej.

Skala podatkowa i jej konstytucyjne podstawy od lat stanowią przedmiot analizy Trybunału Konstytucyjnego, który odnosi się m.in. do zasady równości, zdolności podatkowej i sprawiedliwości podatkowej. Zagadnienia te zostały już zasygnalizowane w poprzednim numerze „Administracji”, jednak wymagają dalszego rozwinięcia i uzupełnienia.

Sprawiedliwość podatkowa

Jak podkreśla Trybunał, system podatkowy powinien urzeczywistniać zasadę sprawiedliwości podatkowej, której istotą jest powszechność obowiązku ponoszenia ciężarów publicznych – stosownie do możliwości podatników. Oznacza to, że ustawodawca, projektując konstrukcję danin publicznych, powinien uwzględniać zarówno funkcje państwa, jak i konieczność zapewnienia równego traktowania wszystkich podmiotów. Przy czym musi być uwzględniona zdolność dochodowa, uzależniająca wysokość obciążenia podatnika od jego zdolności do poniesienia ciężaru podatku.

Powszechność opodatkowania

Powszechność opodatkowania polega z kolei na tym, że każdy ma obowiązek ponoszenia podatków i innych danin publicznych. Ciężar finansowania państwa – jako dobra wspólnego – spoczywa na wszystkich obywatelach. Trybunał wyjaśniał dalej, że „każdy” oznacza osobę fizyczną (zarówno obywateli, jak icudzoziemców), a także osoby prawne w rozumieniu przepisów prawa podatkowego....