Jak dochodzić roszczeń związanych ze służebnością przesyłu

Właściciele nieruchomości, na których znajdują się urządzenia przesyłowe, takie jak słupy energetyczne czy gazociągi, mogą żądać ustanowienia za wynagrodzeniem służebności przesyłu albo zapłaty za wieloletnie korzystanie z ich gruntu.

Do czasu wprowadzenia służebności przesyłu w 2008 r. kodeks cywilny przewidywał dwa rodzaje służebności: gruntowe i osobiste. Żadna z nich nie odpowiadała treścią obecnej służebności przesyłu ani nie nadawała się do uregulowania sytuacji prawnej przedsiębiorcy, który jest właścicielem urządzeń przesyłowych postawionych na cudzym gruncie. Po nowelizacji z 2008 r. służebność przesyłu stanowi trzecią, odmienną od służebności gruntowych i osobistych, kategorię służebności. Polega ona na tym, że przedsiębiorca, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1 k.c. (tzw. przedsiębiorca przesyłowy), może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń.

Służebność gruntowa o treści służebności została natomiast wykreowana w drodze wykładni funkcjonalnej przez Sąd Najwyższy przed wprowadzeniem do polskiego systemu prawnego instytucji służebności przesyłu, czyli przed 3 sierpnia 2008 r. Wcześniej nie była znana krajowemu porządkowi prawnemu. W uchwale z 7 października 2008 r. (III CZP 89/08) SN stwierdził wtedy, że dopuszczalne jest nabycie tej służebności w drodze zasiedzenia. Stwierdzanie zasiedzenia służebności odpowiadającej treścią służebności przesyłu przed 3 sierpnia 2008 r. ma znaczenie w postępowaniach wytaczanych przez...