Gorset rozluźniony na zawsze

autor zdjęcia: Albert Harlingue/Google Arts & Culture

źródło: Rzeczpospolita

Wycieczka rowerowa Marii Skłodowskiej-Curie oraz Piotra Curie w 1895 r. wywołała skandal

W świecie, który rolę kobiety ograniczał do domowego zacisza, Maria Skłodowska-Curie ubiegała się o prawo do własnego głosu w sposób najbardziej niebezpieczny dla patriarchatu. Zaatakowała za pomocą konsekwencji i wiedzy.

Gdy 5 listopada 1906 r. Maria Skłodowska-Curie przekroczyła próg sali wykładowej na paryskiej Sorbonie, w powietrzu wisiało niezdrowe, sensacyjne napięcie, a zgromadzeni wymieniali uwagi gorączkowym szeptem. Dziedziniec uniwersytecki i przyległe ulice zostały zablokowane przez tłum, w którym entuzjaści mieszali się z dziennikarzami, politykami i przedstawicielami akademickiego establishmentu. Kobieta za katedrą uczelni, której korzenie sięgały XIII w., była zjawiskiem niemieszczącym się w głowach francuskiej elity.

Siedem miesięcy wcześniej tragiczny wypadek na ulicy Dauphine odebrał życie jej mężowi, Piotrowi Curie. Zgromadzona publiczność spodziewała się łzawego spektaklu. Wyobrażano sobie wdowę, która łamiącym się głosem złoży hołd zmarłemu geniuszowi, wygłosi panegiryk na cześć męskiej nauki, po czym skromnie zniknie w mroku laboratoryjnych korytarzy.

Tymczasem Maria podeszła do tablicy z powagą i chłodem, które sprawiły, że sala natychmiast zamilkła. Spojrzała na audytorium i bez żadnego wstępu rozpoczęła swój wykład od słów: „Gdy się rozważa postępy, jakie uczyniła fizyka w ostatnich dziesięciu latach, uderza zmiana, która zaszła w naszych pojęciach o elektryczności i o materii” – tym zdaniem Piotr zakończył swój ostatni wykład przed śmiercią. Był to cichy akt wypowiedzenia wojny patriarchalnej tradycji. Noblistka pokazała, że nauka nie ma płci, a ona...