Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki.

Szukaj w:
[x]
Prawo
[x]
Ekonomia i biznes
[x]
Informacje i opinie
ZAAWANSOWANE

Tajemniczy wrak K-129

19 listopada 2011 | Bitwy i wyprawy morskie | Krzysztof Kubiak
USNS „Mizar”, okręt hydrograficzny, który namierzył wrak K-129 na dnie Pacyfiku
źródło: ap photo/east news
USNS „Mizar”, okręt hydrograficzny, który namierzył wrak K-129 na dnie Pacyfiku
 Kpt. Władymir Kobzar, dowódca  K-129
źródło: Archiwum „Mówią Wieki"
Kpt. Władymir Kobzar, dowódca K-129
Trasa ostatniego rejsu K-129 w 1968 r. i przejście „Hughes Glomar Explorera” do miejsca spoczywania wraku sowieckiego okrętu podwodnego w 1974 r.
autor zdjęcia: Leszek Nabiałek
źródło: Rzeczpospolita
Trasa ostatniego rejsu K-129 w 1968 r. i przejście „Hughes Glomar Explorera” do miejsca spoczywania wraku sowieckiego okrętu podwodnego w 1974 r.
Członek załogi K-129, który zginął wraz z okrętem w 1968 r.
źródło: ap photo/east news
Członek załogi K-129, który zginął wraz z okrętem w 1968 r.
USNS „Mizar”
źródło: US NAVY PHOTO
USNS „Mizar”
Sowiecki okręt podwodny typu Golf II na  patrolu
źródło: Archiwum autora
Sowiecki okręt podwodny typu Golf II na patrolu
Sowiecki okręt podwodny K-129
źródło: Archiwum „Mówią Wieki"
Sowiecki okręt podwodny K-129
Amerykański batyskaf „Alvin” używany do badań podwodnych na dużych głębokościach – podobne jednostki, tyle że bezzałogowe wykorzystano do poszukiwań wraku K-129
źródło: bettmann/corbis
Amerykański batyskaf „Alvin” używany do badań podwodnych na dużych głębokościach – podobne jednostki, tyle że bezzałogowe wykorzystano do poszukiwań wraku K-129
Amerykański batyskaf „Alvin”
źródło: bettmann/corbis
Amerykański batyskaf „Alvin”
USS „Halibut”, fot. z lat 70.
źródło: US NAVY PHOTO
USS „Halibut”, fot. z lat 70.
„Hughes Glomar Explorer”, fot. z 1975 r.
źródło: ap photo/east news
„Hughes Glomar Explorer”, fot. z 1975 r.
Schemat chwytaka Clementine opuszczanego z „Hughes Glomar Explorera”.
źródło: Archiwum „Mówią Wieki"
Schemat chwytaka Clementine opuszczanego z „Hughes Glomar Explorera”.
Howard Hughes, który zapewnił przykrywkę dla operacji wydobycia K -129
źródło: Archiwum „Mówią Wieki"
Howard Hughes, który zapewnił przykrywkę dla operacji wydobycia K -129
Richard Helms, dyrektor CIA w latach 1966 – 1973, inspirator operacji „Jennifer” („Azorian”)
źródło: Archiwum
Richard Helms, dyrektor CIA w latach 1966 – 1973, inspirator operacji „Jennifer” („Azorian”)
 „Hughes Glomar Explorer” po powrocie z tajnej operacji na Pacyfiku
źródło: bettmann/corbis
„Hughes Glomar Explorer” po powrocie z tajnej operacji na Pacyfiku
 K-129, który zatonął na Pacyfiku w marcu lub kwietniu 1968 r.
źródło: RIA NOVOSTI
K-129, który zatonął na Pacyfiku w marcu lub kwietniu 1968 r.
„New York Times” 19 marca 1975 r. informował czytelników o tajnej operacji CIA na Pacyfiku
źródło: Archiwum „Mówią Wieki"
„New York Times” 19 marca 1975 r. informował czytelników o tajnej operacji CIA na Pacyfiku
Sowiecki atomowy okręt podwodny K-323
źródło: RIA NOVOSTI
Sowiecki atomowy okręt podwodny K-323
„Glomar Explorer” stojący w bazie Suisun Bay w Kalifornii jako element tzw.  naftalinowej floty, czyli rezerwy US Navy
źródło: Archiwum „Mówią Wieki"
„Glomar Explorer” stojący w bazie Suisun Bay w Kalifornii jako element tzw. naftalinowej floty, czyli rezerwy US Navy
Barka HMB-1 przepływa pod Golden Gate w San Francisco
źródło: bettmann/corbis
Barka HMB-1 przepływa pod Golden Gate w San Francisco
„Glomar Explorer”po modernizacji w Portland, ale przed zainstalowaniem urządzeń wiertniczych
źródło: Archiwum autora
„Glomar Explorer”po modernizacji w Portland, ale przed zainstalowaniem urządzeń wiertniczych
Barka HMB-1 wkorzystywana jako hangar dla okretów podwodnych
źródło: US NAVY PHOTO
Barka HMB-1 wkorzystywana jako hangar dla okretów podwodnych
HMB-1 jest dziś hangarem dla doświadczalnego okrętu podwodnego „Sea Shadow”
źródło: Archiwum autora
HMB-1 jest dziś hangarem dla doświadczalnego okrętu podwodnego „Sea Shadow”
Lionel „Buster” Crabb, brytyjski nurek, który zginął przy próbie spenetrowania kadłuba krążownika „Ordżonikidze” w porcie Portsmouth
źródło: Archiwum „Mówią Wieki"
Lionel „Buster” Crabb, brytyjski nurek, który zginął przy próbie spenetrowania kadłuba krążownika „Ordżonikidze” w porcie Portsmouth
Sowiecki krążownik „Ordżonikidze”
źródło: Archiwum „Mówią Wieki"
Sowiecki krążownik „Ordżonikidze”
Chruszczow i Bułganin z załogą krążownika „Ordżonikidze” podczas rejsu do Wielkiej Brytanii, 1956 r.
źródło: Archiwum „Mówią Wieki"
Chruszczow i Bułganin z załogą krążownika „Ordżonikidze” podczas rejsu do Wielkiej Brytanii, 1956 r.
 Amerykańskie urządzenie rejestrujące rozmowy prowadzone przez podmorski kabel łączący sowieckie bazy we Władywostoku i Pietropawłowsku Kamczackim
źródło: Archiwum „Mówią Wieki"
Amerykańskie urządzenie rejestrujące rozmowy prowadzone przez podmorski kabel łączący sowieckie bazy we Władywostoku i Pietropawłowsku Kamczackim
Atomowy okręt podwodny USS „Skate”
źródło: Archiwum „Mówią Wieki"
Atomowy okręt podwodny USS „Skate”
Amerykański mały okręt podwodny NR-1
źródło: Archiwum „Mówią Wieki"
Amerykański mały okręt podwodny NR-1
Okręt podwodny USS „Parche”
źródło: US NAVY PHOTO
Okręt podwodny USS „Parche”
Stanowisko sterowania na NR-1
źródło: US NAVY PHOTO
Stanowisko sterowania na NR-1

Wyprawy i zmagania morskie to także bezmiar wysiłków, często nieujawnionych, by wydrzeć przeciwnikowi jego sekrety, w tym zwłaszcza nowe technologie. Doskonałym przykładem takich działań jest amerykańska operacja specjalna ochrzczona kryptonimami „Azorian” lub „Jennifer”.

Na początku kwietnia 1968 r. amerykański atomowy okręt podwodny „Barb", dozorujący podejścia do Władywostoku, odnotował wzmożoną aktywność sowieckiej Floty Oceanu Spokojnego, a zwłaszcza jej sił podwodnych. Amerykanie stwierdzili, że zimnowojenny przeciwnik prowadzi zakrojoną na szeroką skalę akcję poszukiwaw- czą. Marynarka sowiecka w istocie szukała zaginionego okrętu podwodnego K-129 (projektu 629A, w kodzie NATO typu Golf-II) uzbrojonego w rakiety balistyczne, który opuścił bazę macierzystą Rybaczij na Kamczatce 24 lutego 1968 roku i udał się na rutynowy patrol w rejon zachodniego wybrzeża USA.

Jako datę zatonięcia jednostki publikacje rosyjskie przyjmują 8 marca, w publikacjach amerykańskich pojawia się zaś data 11 kwietnia. Przyczyny katastrofy, która pochłonęła ok. 60 ofiar śmiertelnych (z załogi nikt nie ocalał) nadal pozostają nieznane. Rosjanie nie zdołali odnaleźć jednostki, co świadczyło o tym, iż zatonęła na tyle szybko, że nie zdołała nadać sygnału z aktualną pozycją. Czyni to przyczynę zatonięcia K-129 jeszcze bardziej tajemniczą. W materiałach amerykańskich pojawiły się nawet sugestie, że do katastrofy doszło w następstwie próby nieautoryzowanego (sprzecznego z rozkazami) odpalenia rakiet balistycznych. Jakkolwiek fantastycznie brzmi taka hipoteza, brak danych, by ją odrzucić.

Tego, czego nie zdołali osiągnąć Rosjanie, postanowili dokonać Amerykanie. Dla wywiadu US Navy wrak...

Dostęp do treści Archiwum.rp.pl jest płatny.

Archiwum to wszystkie treści publikowane w "Rzeczpospolitej" od 1993 roku.

Ponad milion tekstów w jednym miejscu.

Zamów dostęp do pełnego Archiwum "Rzeczpospolitej"

Zamów
Unikalna oferta
Wydanie: 9085

Wydanie: 9085

Spis treści
Zamów abonament