Niemiecka tożsamość, która poszła z dymem

autor zdjęcia: Gina Ferazzi/Los Angeles Times via Getty Images

źródło: Rzeczpospolita

W.G. Sebald (1944–2001), autor „Czuję. Zawrót głowy”, „Wyjechali”, „Pierścienie Saturna. Angielska pielgrzymka” i „Austerlitz”. Jego biografię wydał Znak

„Ciszo, przemów. Szukając W.G. Sebalda” Carole Angier, pierwsza biografia autora „Austerlitz”, wprowadza nas w życie i twórczość jednego z najważniejszych niemieckich pisarzy XX wieku.

Jak zadebiutować w roli prozaika, mając 46 lat, i ledwie po kilku książkach wydanych w ciągu dekady być wymienianym wśród kandydatów do literackiego Nobla? – to z pewnością jedno z ważniejszych pytań, na jakie odpowiada opasły, blisko 700-stronicowy tom. Ale można też spojrzeć na książkę z perspektywy zdania Sebalda: „Kiedy latami budowana tożsamość psychiczna i społeczna nagle idzie z dymem”. Czego dotyczy? Pierwszego załamania nerwowego w okresie osiągania pełnoletniości, gdy następne pogłębiały depresję pisarza.

Angier, komentując owo zdanie, sugeruje, że Sebald (1944–2001) był ofiarą molestowania seksualnego, choć oparte jest to na domyśle jednej z koleżanek z wczesnej młodości, która rozpoznała u kolegi objawy takie jak u siebie, a była ofiarą „złego dotyku”. Angier dodaje dowód w postaci napastowania, ale jedynie literacki – dotyczący bohatera pisarza we wczesnej prozie. A także rozsiane po wydanych książkach natręctwa, mające wynikać z obaw przed homoseksualnością, przemycane w partiach narratora oraz w biografiach postaci fikcyjnych i prawdziwych. Biografka pisze też o trzymaniu wielu dziewcząt na dystans, co mogło mieć wszakże źródło w katolickim wychowaniu (siostra Sebalda została spoliczkowana przez matkę za pocałunek z narzeczonym przed ślubem).

Wśród potwierdzonych powodów załamania jest nagle objawiona przed nastolatkiem perspektywa...