Najgorsza polska Wigilia

autor zdjęcia: Michał Sielewicz/PAP

źródło: Rzeczpospolita

Sprawa Połaniecka stała się szybko słynna w całej Polsce. Wizja lokalna, podczas której odtworzono przebieg zdarzeń z udziałem oskarżonych, zgromadziła kilka tysięcy widzów, z których najwytrwalsi rozpalili ogniska, aby ogrzać się w nocy. Inni wchodzili na drzewa, żeby mieć, jak najlepszy widok

Wróciłem tam później, żeby opisać jak potoczyło się dalsze życie osób zaangażowanych w sprawę, jak ci ludzie odnoszą się do zbrodni już po latach. Nadal, niezmiennie, chcieli to wszystko zatuszować.Rozmowa z Wiesławem Łuką, autorem głośnego reportażu „Nie oświadczam się” o Zbrodni Połanieckiej

Zbrodnia Połaniecka lub Sprawa Połaniecka (jak później została nazwana) od samego początku wzbudzała ogromne zainteresowanie. Niedługo po jej zakończeniu w 1988 r. na bazie reportażu „Nie oświadczam się” Wiesława Łuki powstał film fabularny „Zmowa” w reżyserii Janusza Petelskiego. Jednak wciąż budzi ona emocje ze względu na swój charakter i przebieg. Sprawa została określona jako sąd nie tylko nad sprawcami, ale nad całą społecznością, z której się wywodzili. Wyciągnęła na światło dzienne również historyczne zaszłości między rodzinami sprawców i ofiar, w których odbija się duża część XX-wiecznej historii Polski. Niedawno zapowiedziano, że na jej podstawie HBO Max zrealizuje sześcioodcinkowy serial fabularny „Wśród nocnej ciszy” w reżyserii Jana Holubka.

*

W noc Wigilii Bożego Narodzenia 1976 r., na drodze między Połańcem a Zrębinem w ówczesnym województwie tarnobrzeskim, ginie 12-letni Mieczysław Kalita, jego 18-letnia siostra Krystyna Łukaszek, będąca wówczas w zaawansowanej ciąży, oraz jej 25-letni mąż, Stanisław Łukaszek. Wydarzenie początkowo wydaje się być zwykłym wypadkiem drogowym – miejsce zbrodni na pierwszy rzut oka wygląda tak, jakby ofiary zostały potrącone autobusem, którego kierowca następnie zbiegł, porzucając pojazd. Z czasem stanie się ono nie tylko studium przypadku źle prowadzonego śledztwa, pełnego zaniedbań, lecz także...