Kultura w czasach rozproszenia

autor zdjęcia: Claire Folger/Netflix

źródło: Rzeczpospolita

Steven Yeun jako detektyw Mike Ro, Matt Damon jako porucznik Dane Dumars, scenarzysta/reżyser Joe Carnahan, Ben Affleck jako sierżant detektyw J.D. Byrne i Kyle Chandler jako agent DEA Mateo „Matty” Nix na planie filmu „The Rip” (od lewej do prawej)

Nie chodzi o to, że widz stał się mniej uważny. Stał się przeciążony. Nie chodzi też o to, że Netflix czy gry „psują” opowieść. One dostosowują ją do środowiska, w którym uwaga jest zasobem limitowanym.

Gdy Matt Damon promował swój nowy film „The Rip”, opowiedział o praktykach Netflixa. Według niego platforma zaleca scenarzystom, by kluczowe elementy fabuły powtarzać nawet trzy–cztery razy w dialogach. Powód? Widzowie oglądają filmy, jednocześnie scrollując telefony. Ta wypowiedź szybko wywołała dyskusję. W mediach pojawiły się zarówno głosy poparcia, jak i sprzeciwu. Jedni uznali słowa Damona za dowód głębszej zmiany w sposobie opowiadania historii. Inni potraktowali je jako kolejną hollywoodzką przesadę.

Argument Damona nie jest bezpodstawny. Oglądanie filmu w domu to dziś zupełnie inne doświadczenie niż seans w kinie. W sali kinowej uwaga jest skupiona na jednym ekranie. Przynajmniej w teorii nic jej nie przerywa. W domu sytuacja wygląda inaczej. Obok filmu działa telefon. Pojawiają się powiadomienia. Uwaga co chwilę przenosi się między ekranami. Dlatego – jak mówi Damon – platformy chcą przyciągnąć widza jak najszybciej. Mocna scena akcji w pierwszych minutach. Wyraźny konflikt. Szybkie tempo. A potem kolejne bodźce, by utrzymać koncentrację i nie pozwolić jej odpłynąć.

Narracja w nowych warunkach odbioru

Ta obserwacja nie jest trywialna. Zakłada ona, że struktura narracji powinna dopasować się do rytmów uwagi współczesnego odbiorcy. Jeśli widz ma tendencję do podziału koncentracji, to fabuła...