Asasyni, Sasanidzi i złoto

Donaldowi Trumpowi z dedykacją: gdzie wymyślono wiatraki? Pierwowzory baterii i lodówki? Instrumenty strunowe? Popularną na całym świecie grę polo? Współczesną wersję szachów? To wszystko z Iranu. Bez Iranu świat byłby ubogi.

Był początek czerwca roku 1090, kiedy odziany w szare szaty, zakryty kapturem mnich stanął u bram górskiej twierdzy Alamut. Zastukał w drewniane odrzwia kosturem i tylko chwilę czekał na odpowiedź. Już po chwili ze środka odezwały się głosy strażników. Potężna skała, na której zbudowany był zamek, wyrastała w samym końcu doliny, od której wzięła swoją nazwę. Dolinę otaczały szczyty gór Elburs. Ostre skały masywu i ciągnące się u ich stóp doliny od tysięcy lat były schronieniem zbuntowanych plemion, heretyków i rabusiów karawan. Choć – po prawdzie – mało który kupiec zapędzał się w górskie ostępy. Jedwabny szlak ze stacjami karawanserajów ciągnął się w sporej odległości na południe od tych dolin, zagrożenie ze strony górali było więc nie tak wielkie. Dlatego twierdze takie jak Alamut częściej bywały schronieniem niż stanicami sił policyjnych. Alamut zbudowali Justanidzi, szyiccy władcy królestwa Dajlamu w północnym Iranie zapewne na przełomie VIII i IX w. Z perspektywy Abbasydów, władców kalifatu, byli heretykami; na tyle silnymi, że stać ich było na suwerenne państwo, na tyle słabymi, by musieć się kryć w niedostępnych górach. Szyiccy władcy Dajlamu szybko zresztą oddali panowanie nad twierdzą następcom.

Kolejny władcami zamku stali się tureccy...