Odpowiedź na ukraiński nacjonalizm

autor zdjęcia: PAP/Vladyslav Musiienko

źródło: Rzeczpospolita

Ideałem byłoby, aby ukraińskie społeczeństwo zrozumiało, że zmierzenie się z historią UPA jest mu po prostu potrzebne. Na zdjęciu: prace poszukiwawcze w miejscu pochówków Polaków zamordowanych w maju 1943 roku we wsi Ugły, prowadzone w marcu tego roku na terenie Ukrainy

Polska musi przekonać do swoich racji i wrażliwości międzynarodową opinię publiczną. Po to są właśnie dyplomacja i polityka historyczna oraz soft power. Tymczasem jesteśmy jak galareta: trzęsiemy się, ruszeni palcem. Ale najważniejsze, że mamy rację, prawda?

Dlaczego na patrona elitarnej jednostki wojskowej prezydent Wołodymyr Zełenski wybrał Ukraińską Powstańczą Armię? Bo mógł. Skąd ten wniosek? Od niemal dwóch tygodni polska klasa polityczna miota się w odpowiedzi. Podczas gdy problem nie jest nowy. A będzie – raczej – większy.

Po co Wołodymyr Zełenski to zrobił? To inne pytanie. Prezydentowi Ukrainy nie chodziło o przeszłość, on realizuje bieżące cele polityczne. Dlatego też polityczna, a nie symboliczna, powinna być reakcja Polski. Zamiast odebrania Wołodymyrowi Zełenskiemu Orderu Orła Białego, odpowiedzią może być np. postawienie Ukrainie warunków, jeśli Polska ma się zgodzić na rozszerzenie Unii Europejskiej.

Zresztą Polacy okazują się mądrzejsi od polityków, bo większość z nich, pytana o zdanie na temat relacji polsko-ukraińskich (sondaż Centrum Mieroszewskiego) lub polsko-niemieckich (sondaż Instytutu Zachodniego) zajmuje pragmatyczne postawy, jednocześnie nadając priorytet rozwiązaniu historycznych sporów. I nie ma w tym sprzeczności. Bo inaczej niż mogłoby się wydawać – jeśli tylko śledzi się platformy społecznościowe i media tożsamościowe – ani pochówek ofiar ludobójstwa na Wołyniu, ani reparacje nie polaryzują. Tymczasem horyzont polityków wyznaczają skrajni wyborcy, dlatego reagują emocjonalnie. Jednocześnie jako państwo polityki historycznej właściwie nie prowadzimy, bo podobnie jak zagraniczna, od lat...