Wspomnienia i refleksje powstańca

autor zdjęcia: EUGENIUSZ LOKAJSKI „BROK”/MUZEUM POWSTANIA WARSZAWSKIEGO

źródło: Rzeczpospolita

Walki powstańców z Niemcami o zdobycie gmachu PAST-y trwały od 2 do 20 sierpnia 1944 r. (budynek został poważnie uszkodzony)

autor zdjęcia: archiwum prywatne

źródło: Rzeczpospolita

Kpt. Janusz Jakubowski (1930–2022), ps. Sokół, żołnierz Batalionu AK „Kiliński”

W 2020 r. wywiadu udzielił nam kpt. Janusz Jakubowski, ps. Sokół, żołnierz Batalionu AK „Kiliński” oraz ówczesny prezes Ogólnokrajowego Środowiska Batalionu AK „Kiliński”. Przypominamy tę rozmowę jako wyraz naszego szacunku i hołdu dla „Sokoła”.

Panie kapitanie, znajdujemy się obecnie w budynku PAST-y, w którego zdobywaniu brał pan udział w sierpniu 1944 r. jako 14-letni żołnierz zgrupowania Batalionu AK „Kiliński”. Jak z perspektywy pana wspomnień wyglądał ten duży powstańczy sukces?

Ze względu na wiek nie otrzymałem niestety przydziału broni, a mój udział w walkach polegał głównie na obserwowaniu nieprzyjaciela, sprawowaniu funkcji łącznika oraz dostarczaniu amunicji walczącym żołnierzom. Te zadania były równie potrzebne i niebezpieczne. Mój kolega z oddziału, plutonowy o ps. Szary, posiadał ręczny karabin maszynowy, który nie nadawał się jednak do walk ulicznych. Kiedy został wyznaczony do osłony PAST-y, poprosił mnie, abym był jego łącznikiem. Dzięki temu prawie od pierwszych dni powstania mogłem obserwować przebieg ciężkich walk, które prowadzili Polacy o zdobycie gmachu PAST-y. W końcowym ich etapie kobiece oddziały AK, zwane potocznie minerkami, wysadziły otwory w budynku. To przez nie dostali się do gmachu powstańcy. W tym samym czasie przez okna wpompowywano do środka ropę, która zaczęła topić cynę na urządzeniach telefonicznych. Wysoka temperatura i zadymienie spowodowały, że niemiecka załoga po 20 dniach skapitulowała. Tą zakończoną sukcesem akcją „Kilińskiego” dowodził rotmistrz Henryk Leliwa- -Roycewicz. Dla mnie był to jeden...