Pułapka zielonego wzrostu

Transformacja | Polityka klimatyczna

W debacie o zielonej transformacji najwygodniejszą obietnicą jest zielony wzrost. To elegancka formuła pozwalająca zachować niemal wszystko: rosnące PKB, konsumpcję, inwestycje, mobilność, globalny handel, technologiczny optymizm i poczucie moralnego komfortu. Wystarczy, jak głosi ta opowieść, że gospodarka stanie się bardziej efektywna, niskoemisyjna, zelektryfikowana i cyfrowa. Wtedy rozwój będzie trwał dalej, a presja na środowisko zacznie spadać.

Ta obietnica jest wygodna nie tylko intelektualnie, lecz także politycznie i kapitałowo: pozwala mówić o głębokiej transformacji bez naruszania podstawowego modelu wzrostu, konsumpcji i alokacji inwestycji.

Obietnica decouplingu

W języku ekonomii i polityki klimatycznej kryje się za tym pojęcie decouplingu, czyli oddzielenia wzrostu gospodarczego od emisji, zużycia energii, eksploatacji zasobów i degradacji środowiska. W wersji umiarkowanej jest to postulat rozsądny. Gospodarki powinny produkować więcej wartości przy mniejszym zużyciu energii i materiałów na jednostkę PKB. Problem zaczyna się wtedy, gdy z relatywnej poprawy efektywności wyciąga się wniosek o możliwości trwałego, globalnego i absolutnego oddzielenia wzrostu od fizycznej bazy gospodarki.

Paradoks Jevonsa

Tu zaczyna się niewygodna rozmowa. Bo gospodarka nie jest aplikacją...