Interes pracowników można powiązać z rozwojem firmy

Akcje, opcje czy akcje fantomowe zyskują na popularności. Na co zwrócić uwagę, motywując pracowników?

Programy motywacyjne oparte na akcjach czy innych instrumentach finansowych to rozwiązania, w których pracownik otrzymuje udział w przyszłym wzroście wartości firmy zamiast lub obok klasycznej wypłaty pieniężnej. Ich celem jest nie tylko wynagradzanie, lecz także budowanie długofalowego zaangażowania oraz lojalności, a przez to powiązanie interesów członków zespołu z celami właścicielskimi przedsiębiorstwa. Takie programy stają się coraz popularniejsze, ponieważ pozwalają łączyć motywację finansową z poczuciem współuczestnictwa w rozwoju firmy.

Opcje na akcje

Jedną z najczęściej stosowanych form są programy opcji na akcje lub udziały, określane skrótowo jako ESOP (Employee Stock Option Plan). Ich konstrukcja polega na przyznaniu pracownikowi prawa (nie obowiązku) nabycia akcji lub udziałów w ustalonej z góry cenie, tak zwanej strike price. Realizacja tego prawa jest zazwyczaj możliwa dopiero po spełnieniu określonych warunków, w tym po upływie określonego czasu (okresu vestingu). Jeżeli wartość przedsiębiorstwa wzrasta, pracownik zyskuje na samej różnicy pomiędzy ceną rynkową a ceną wykonania opcji, co powoduje, że jego interes jest bezpośrednio związany ze wzrostem wartości firmy. Mechanizmy opcyjne są popularne m.in. w startupach technologicznych.

Przykład

Pracownik otrzymuje opcję z ceną wykonania (np. 100 zł). Jeżeli za...