Kultura jest bardzo ważnym elementem tej wojny

autor zdjęcia: Cezary Piwowarski

źródło: Rzeczpospolita

Serhij Żadan w 2025 r. otrzymał Nagrodę „Rzeczpospolitej” im. Jerzego Giedroycia „za budowanie mostów między kulturą ukraińską i polską, pokazywanie, jak one łączą oba nasze narody, a także za osobistą odwagę – wstąpienie do służby wojskowej, dzięki czemu czynem broni przed rosyjską inwazją Ukrainę, a przez to i Polskę”

Zarówno klasyczna, jak i współczesna rosyjska kultura są narzędziem agresji. A ukraińska kultura stanowi nasze oparcie, zawdzięczamy jej naszą zdolność do obrony. Słowem, poezją nie zatrzymamy czołgu, ale możemy sprawić, że człowiek weźmie broń do ręki i zatrzyma ten czołg.Rozmowa z Serhijem Żadanem, ukraińskim pisarzem i aktywistą

Mieszka pan w Charkowie, czym jest dla pana to miasto?

Charków to moje miasto, przeżyłem w nim całe dorosłe życie. Wybór miasta do życia porównałbym do kupna i wyboru butów: każdy ma swój rozmiar, ale jak wchodzę do sklepu, nie wiem jeszcze który model danej marki będzie idealnie pasował. Gdy jednak znajdę ten odpowiedni, oznacza to, że wszystkie wymagania zostały spełnione. Tak samo czuję się z Charkowem. To idealne miejsce. Określiłbym swoje uczucia do niego jako stan harmonii. Charków jest dla mnie niezwykle ważny. Podoba mi się landszaftowo. Cenię jego architekturę i mentalność mieszkańców.

Czy pana miasto ma duszę?

Charków ma duszę człowieka żyjącego na pograniczu w pewnym zagrożeniu. Ma jednak także ducha wolności. Tak właśnie go budowano – zawsze istniał na granicy. I teraz znów znalazł się na krawędzi, nie tylko politycznej czy militarnej, ale i egzystencjalnej. Jakkolwiek patetycznie by to brzmiało – tuż poza granicami Charkowa kończy się Europa.

Gdy wspomina pan granicę Europy, przychodzi mi na myśl Milan Kundera – autor na nowo odkrywany, aktualny z koncepcją Europy Środkowej. Odnoszę wrażenie, że dziś Ukraina i Charków są właśnie tą Europą Środkową, którą opisywał czeski pisarz.

Niedawno tutaj...