Iran ajatollahów

autor zdjęcia: autor nieznany/wikimedia commons

źródło: Rzeczpospolita

Ajatollah Chomeini (1902–1989) pozdrawia wiernych

Upadek monarchii w Iranie nie był procesem nagłym ani niespodziewanym. Przez ostatnie 10 lat panowania Mohammada Rezy Pahlawiego narastał rozłam między autorytarną próbą modernizacji królestwa, a oczekiwaniami mas. Czy szach tego nie dostrzegał? W 1953 r. CIA i MI6 zorganizowały zamach stanu na demokratycznie wybranego premiera Mohammada Mosaddegha. Pahlawi uświadomił sobie, że ceną jego przetrwania jest dostosowanie się do amerykańskiej doktryny wojennej na Bliskim Wschodzie, która zakładała otoczenie południowo-zachodniej granicy ZSRR murem prozachodniego aliansu Iranu z Turcją. Wojna Jom Kipur w 1973 r. przyniosła perskiemu reżimowi ogromne dochody z gwałtownego skoku cen ropy. Jednak szach musiał je przeznaczyć głównie na zakupy uzbrojenia od amerykańskich koncernów zbrojeniowych. Dominuje opinia, że Reza Pahlawi modernizował kraj, lekceważąc jednocześnie...