Trudne dochodzenie rekompensaty za błędy prokuratorów i sędziów

Pomyłki wymiaru sprawiedliwości były, są i będą. Ich przyczyn jest wiele, Polska nie jest wyjątkiem – mówi prof. Zbigniew Ćwiąkalski, były minister sprawiedliwości, adwokat, który wywalczył rekordową kwotę za niesłuszne skazanie Tomasza Komendy.

Co roku z polskiego budżetu, czyli de facto z pieniędzy nas wszystkich – podatników, wypłacane są miliony złotych odszkodowań i zadośćuczynień za niesłuszne pozbawienie wolności. Z czego wynikają tak tragiczne pomyłki sądów?

Przede wszystkim te miliony w zestawieniu z możliwościami budżetu nie są ogromnymi sumami – wręcz przeciwnie. Polskie sądy nie są zbyt hojne w zasądzaniu kwot za ewidentne pomyłki szeroko rozumianego wymiaru sprawiedliwości. Tak naprawdę nikt nie prowadzi bardzo dokładnych statystyk na temat tego, kiedy i w jakich okolicznościach doszło do pomyłki sądowej. To po pierwsze. Po drugie, niewątpliwie nie powinno do nich dochodzić, bo zawsze wiążą się z ludzką krzywdą. Nie chcę ich usprawiedliwiać, ale trudno mi wskazać kraj na świecie, w którym do takich pomyłek sądowych nie dochodzi.

Pyta pani, z czego one się biorą? Wynikają z wielu czynników. Zdarzają się błędy prokuratury, błędy sądów, wadliwe opinie biegłych. Pamiętajmy, że w Polsce biegłych nikt nie egzaminuje ani nie weryfikuje ich faktycznej wiedzy i w efekcie mamy to, co mamy. Często nieprofesjonalne i wydane z błędami ekspertyzy. Powodem pomyłki może być także pogoń za sukcesem, czasem wymuszona przez przełożonych. W wielu wypadkach prokuratorzy za wszelką cenę chcą udowodnić, że rzeczywiście ktoś jest sprawcą przestępstwa i że potrafili to wykryć. Na potwierdzenie przytoczę słynną sprawę...