Jak wspólnik może wyegzekwować prawo kontroli w spółce z o.o.

Prawo kontroli pozwala wspólnikowi sprawdzać dokumenty i żądać wyjaśnień od zarządu. Gdy spółka blokuje dostęp do informacji, KSH przewiduje procedurę prowadzącą nawet do interwencji sądu rejestrowego.

Tradycyjnie uprawnienia wspólnika spółki dzielą się na majątkowe i korporacyjne. Wśród tych drugich szczególną rolę odgrywa prawo wspólnika do kontroli, które stanowi fundament transparentności i ochrony interesów właścicieli spółki. Jakie środki prawne przysługują wspólnikowi, gdy zarząd bezprawnie odmawia dostępu do dokumentacji spółki i uniemożliwia weryfikację jej stanu majątkowego? O tym niżej, na przykładzie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

1. Kiedy przysługuje prawo do kontroli

Prawo do kontroli kojarzy się nam z uprawnieniami, które co do zasady przysługują radzie nadzorczej jako organowi specjalnie do tego celu desygnowanemu. Choć organ ten najczęściej ustanawiany jest w spółce akcyjnej, to może – a pod pewnymi warunkami nawet musi – funkcjonować także w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Przepisy Kodeksu spółek handlowych (dalej: KSH) jasno wskazują, iż umowa spółki może ustanowić radę nadzorczą lub komisję rewizyjną albo oba te organy, a w spółkach, w których kapitał zakładowy przewyższa kwotę 500 tys. zł, a wspólników jest więcej niż dwudziestu pięciu, rada nadzorcza lub komisja rewizyjna powinna zostać ustanowiona.

Ustawodawca przewidział zatem konieczność ustanowienia organu kontroli w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością, które...