Zmiany na rynku pracy: od założeń do praktyki

Po pół roku od wejścia w życie reformy służb zatrudnienia można stwierdzić, że tworzy ona lepsze ramy prawne, jednak jej realny wpływ na rynek pracy będzie możliwy do pełnej oceny dopiero po kilku kwartałach praktycznego stosowania.

Ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia (DzU z 2025 poz. 620; dalej: „ustawa”), która zastąpiła obowiązujące od ponad 20 lat przepisy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, obowiązuje od 1 czerwca 2025 r. Poprzednie regulacje powstały w zupełnie innych realiach społecznych i gospodarczych – przy wyższym bezrobociu, mniejszej mobilności zawodowej oraz ograniczonej roli technologii cyfrowych. Zmiany demograficzne, geopolityczne oraz dynamiczny postęp technologiczny sprawiły, że poprzedni model rynku pracy w coraz mniejszym stopniu odpowiadał współczesnym wyzwaniom.

Już na etapie prac legislacyjnych nad ustawą podkreślano, że nie jest to punktowa nowelizacja przepisów, lecz próba przebudowy filozofii funkcjonowania publicznych służb zatrudnienia, w tym odejście od schematu reaktywnego i ewidencyjnego na rzecz modelu aktywnego, prozatrudnieniowego i prorozwojowego.

Jednocześnie reforma miała realizować jedno z głównych założeń KPO („Krajowego Planu Odbudowy”), który zakładał objęcie jej zakresem całego systemu instytucjonalnego – od powiatowych i wojewódzkich urzędów pracy, przez agencje zatrudnienia, po instytucje szkoleniowe.

Pytanie zasadnicze brzmi dziś jednak nie o cel, lecz o to, czy zmiany te faktycznie odpowiadają na realne potrzeby osób poszukujących pracy i  pracodawców oraz jak są odbierane przez...